Bir kimse bir meseleyi bizatihi kendisi doğru düzgün anlamamışsa, başkasına anlattığından da bir fayda ortaya çıkmaz.
“bir hadis-i şerifi anlayan, hepsini anlamış gibidir” ölçüsü, bize bilmenin hakikatini vermektedir. bilmek, bilgiden yükselip bilmeyi bilme derecesine ulaşmadıkça yani irfan derecesine ermedikçe bilmek değildir; ancak ezberciliktir.
pek çok kimse bildiğini zanneder; ama yukardaki ölçüyü esas aldığımızda onların bilmekten çok uzak olduklarını rahatlıkla söyleyebiliriz.
kendi sahasında irfan derecesine yükselmek, öğretmenler başta olmak üzere her insanın başlıca vazifesidir. aksi takdirde o öğretmenlerin veya ebeveynlerin yetiştirdikleri çocuklar ve gençler de bomboş olacaklardır.
içinde irfanı, marifeti olmayan bilgi, içi boş ceviz gibidir veya balı olmayan petek gibidir veya incisi olmayan istiridye gibidir.
malumatfuruşluk insandaki kibri ve azgınlığı artırır. irfan derecesine yükselmiş ilim ise, olgunluk ve tevazu verir. olgunlaşan buğday başağı, başını öne eğer.