Meşhur bir tasavvuf hikayesidir: bir gün bir dervişin kalp gözü açılır ve şeyhinin cehennemlik olduğunu görür ve dehşete kapılır. zor bela da olsa şeyhine durumu arz eder. şeyhi ona “evladım senin o gördüğünü biz 30 senedir görüyoruz, Allah dilediğini yapar. bizim gidecek başka kapımız mı var? mecburen kulluğa aynen devam edeceğiz” der.
bu hikaye elbet bize ilginçlik olsun diye değil, önemli bir mesajı ulaştırmak için anlatılmakta. mezkur mesaj, insanların idrak etmekte oldukça zorlandıkları bir hakikattir.
şu alemde tersinden düzünden her faaliyetimiz Allah’a olan ibadetimiz ve kulluğumuzdur. işte bu noktada insan ekseriyetle büyük bir yanılgıya düşer ve bir takım sebepleri bir araya getirmekle belirli sonuçları elde edeceği vehmine kendini kaptırır. halbuki varlıktaki düzen bu şekilde işlememektedir.
netice veya başarı denilen hasıla, bazen bizim çalışmamızdan bağımsız olarak, bazen de çalışmamıza paralel olarak ilahi kader tarafından oluşturulur. bu sebeple gerçekte başarı som bir ihsan-ı ilahidir ve şükrü gerektirir.
ancak insan bu neticeyi genelde kendi emeğinin bir semeresi olarak görür ve bu bozuk itikadının cezasını ve azabını eşzamanlı olarak tadar. çünkü Allah seriul hisab’tır(hesapları çabuk görücüdür).
başarıyı kendi çalışmasına bağlı bilen şahıs, kendisine başarı verildiği takdirde kibre ve büyüklenme belasına müptela olur. verilmediği takdirde ise kendini hor, hakir ve değersiz görüp zillete, yeise düşer. yeis ekseriyetle insanı yakıp tüketici bir ateştir ve helak eder.
hasılı, bize düşen elimizden gelenin en iyisini yapmak, ki kulluk vazifemizdir, ve gerisini Allah’a bırakmaktır. sonsuz hikmet sahibi olan zat, elbet en iyisini bilir.
evliyanın büyüklerinden Alaaddin Attar hazretleri şöyle buyurmuştur:
“müslümanlık teslim olma işidir. teslim olmuş bir müslüman boynuna iblis gibi bir lanet halkası geçirilse, Allah’ın kendine layık gördüğü şeyden, imanından nasıl razı ise öylece razıdır. sadık kul hakkın kazasından razıdır. kendi fiilinden değil.”