1-Feth-i karib(yakın fetih): kişinin nefs makamından yükselmesi ve kalp kapısının açılmasıdır.
“seveceğiniz bir şey daha var: Allah’tan yardım ve yakın bir fetih.. müminleri müjdele.”(saf suresi,13)
“kalplerinde olanı bilmiş onlara güven(sekinet) indirmiş ve onları pek yakın bir fetih ile mükâfatlandırmıştır.”(fetih 18)
“Allah onları elde edecekleri birçok ganimetlerle de(ilimler, marifetler,nurlar) mükâfatlandırdı”(fetih 19)
2-feth-i mübin(apaçık bir fetih): kalbin ruh makamına yükselmesi ve ruh nurlarının zuhurudur. bu esnada nefis de kalp makamına yükselir.
3-mutlak fetih: mutlak fena sonucu vahdet kapısının açılması, zati müşahede ile birlik denizine gark olunması ve teklik nurunun zuhur etmesidir.
“Allah’ın yardımı ve fetih geldiğinde”(nasr 1)
not: fetih manasını Muhiddin-i Arabi hazretleri bu şekilde izah etmiştir. evliya kuran’ın manasını büyük ölçüde batınlarında(iç alemlerinde) yaşar, nebiler ise hem iç, hem de dış alemlerinde yaşarlar. başka bir deyimle evliyadaki manalar dış aleme çıkacak kadar güçlü değildir, o yüzden batındaki zuhur ile yetinilir.
vahhabi/selefi ve kuru akılcılar ise meselenin zevahirinde kalırlar ve fethi sadece bir tür çapulculuk olarak algılarlar ve azim bir yanlışa düşerler.
fetih suresini el-acemi’nin sesinden dinlemek için:
http://www.youtube.com/watch?v=syuekk5yzu0