Hıncal uluç ile ilgili hatırladığım ve aklımdan hiç çıkmayan çarpıcı sahne şudur:
hıncal uluç ve avanesi onun evinde toplanmışlar dünya kupası izliyorlar. her gün heyecanlar, gerilimler, kazanınca da mutluluklar yaşıyorlar. günler boyu heyecan fırtınası devam ediyor bu şekilde ve nihayet dünya kupası maçları sona eriyor. bu noktada hıncal uluç’un ağzından gayri ihtiyari şu cümle dökülüyor: “eeee….biz şimdi ne yapıcaz?”
kupa maçları bitince bir anda kendini boşlukta hissetti; çünkü hayat amacı kalmamıştı. elbette bu geçici depresif durumdan sonra kendine yeni oyuncaklar buldu. zaten bulamasaydı ağır depresyona girerdi.
tüm insanlar böyledir. hepsinin irili ufaklı amaçları vardır. onlara ulaşmak için mücadele edip dururlar. mücadele aşaması gerilimlidir; ama sonuçta başarı gelirse zafer sarhoşluğu yaşanır; çünkü beyin büyük miktarda dopamin, seretonin, endorfin vs. salgılar. mücadele aşamasında stres ve gerilim ne kadar yüksek ise, başarı geldiğinde yaşanacak zafer sarhoşluğu da o kadar derin olacaktır.
eğer bir şeyler uğruna mücadele etme yeteneğini yitirirsek, işte bu depresyon demektir. insanın akıl yaşı büyüdükçe daha yüksek amaçlar gerekir. zira oyun oyuncak cinsinden amaçlar ona anlamsız ve değersiz gelmeye başlayacaktır. uğruna mücadele etmeye değecek yeni bir şeyler lazımdır.
biyolojik yaşı ileri olduğu halde akıl yaşı küçük kalmış koca bebeklere bakmayın siz. onlar eften püften işlerle “mücadele-zafer” döngüsünü kendilerine yaşatır ve hayattan keyif almaya devam edebilirler. ancak akıl olarak erginliğini idrak etmişlerin gerçek hedefler haricinde bir şeyler ile motive olması ve harekete geçmesi mümkün değildir.
peki gerçek hedef nedir?
elbette uğruna mücadele etmeye değecek hakiki hedef ancak marifetullah* tahsili olabilir.
ancak böyle bir hedefi yalnızca belli bir akıl yaşı olgunluğuna erenler benimseyebilir. geri kalanlar koca bebekler oldukları için oyun eğlenceye devam ederler. onlar akıl yaşı itibariyle çocuk oldukları için, oyun eğlence onları mutlu etmeye yetecektir. arada derede kalanlar ise depresyonun karanlık kuyusuna düşerler.