Nakşibendi yolunun esasları diğer ekollere pek benzemez. mesela diğer yollarda müridi sefere teşvik ederler, nakşi ise “sefer der vatan” yani seferini kendi içinde yap demiştir. çünkü kendi idrakını ve şuurunu değiştiren kimse kainatı yeni bir gözle seyretmeye başlar. bakışı değiştirmek yeterlidir, ortamı değiştirmeyi gereksiz görmüştür.
diğer tarikatlarda “az ye, az iç, az uyu” denmiştir ama nakşiler “çok ye çok çalış” demişler…
diğer tarikatlar nefsi ezmek üzerine kuruludur. nakşi ise o yola hiç tevessül etmemiş ve ruhu güçlendirme yolunu tutmuştur. ruh yeterince güçlenince zaten nefsi köşesine kıstırmaktadır. o yüzden nakşilik “cadde-i kübra” olmakla vasıflanmıştır.
demem o ki, meselemiz asla yahudiler, küffar, şu, bu değildir. biz kendi şizofrenimizi tedavi etsek iş tamamdır.
(bkz: paramparça edilmiş müslümanlar/#38930662)