Üç ayda bir çıktığım tatillerden birinde, babam beni, mahut tepebaşı tiyatrosunda miloviç’in “çardaş fürstin” operetine götürdü. o da kadının uzaktan uzağa aşıklarından…
tiyatrodan eve dönerken bana dedi ki: “sen henüz kadınlık sırlarından anlayacak yaşta değilsin! bak, şimdi eve gidiyoruz. göreceksin, kapıyı anan açacak… taşlıkta bir kenara çekilmiş bizi bekliyordur. işte bu hâl, kadınlık sırrına ters… erkeğine bunca mahkûmluk gösteren bir kadında cazibe diye bir şey kalmaz… kadın dediğin, tiyatroda bir örneğini gördüğün gibi, erkeği peşinden çekmeli.
gerçekten kapıyı annem açtı. uykusuzluk ve yorgunluktan gözleri mahmur… babam ona tek söz söylemeden odasına çekildi.
kadın her yerde çeşitliliğine rağmen aynı mahlûk olsa da, bu misâlde yine bir doğu-batı ayırımına mevzu teşkil ediyor ve fedakârlığını zillet diye gösteren bir telâkkiye çarpıyordu. zira türk cemiyeti, eskiden tek mihrakta topladığı erkeğini ve kadınını kaybetme yolundaydı.
(necip fazıl’dan)
***
not1: miloviç denilen avusturyalı opera yıldızı, o devir istanbul’unu kasıp kavurmuş bir kadındır. tüm istanbul erkekleri ona hayran ve aşıktı. peki nasıl bir kadındı bu diye soracak olursanız, bugün eskort diyorlar sanırım böyle kadınlara. ittihatçı kodamanlardan düşüp kalkmadığı kalmamıştır.
bizim son dönem osmanlı aydınlarının psikolojisini anlamamız zordur. onlara göre avrupalı, yanılmaz üstün bir insan idi. doğulu olan her şey ise midelerini bulandırıyordu. hayranlık duydukları kadın işte öyle bir kadın idi. hor gördükleri de fedakar, sâdık, vefalı türk kadını…
cumhuriyetin kurucuları da söz konusu hastalıklı algıya aynen sahiptiler.
***
not2: sonradan aklıma emmare’nin fendi geldi. emmare mertebesinde tüm hakikatler ters yüz olmuştur. emmare öylesine hastalıklı bir yapıdır ve insanların ezici çoğunluğu emmare mertebesindedir.
ne mi demek istiyorum?
ey ülkemin kadınları! emmare mertebesindeki bir erkeğe gösterdiğiniz fedakârlık ve bağlılık karşı tarafça zaaf olarak algılanacak ve sizi hor görmeye başlayacaktır. emmare mertebesinde ancak dehşet dengesi geçerlidir. öyle bir erkeğe haddini bildirmekten, süründürmekten çekinmeyin. böyle yaptıkça onun indinde değeriniz artar.