Bir arkadaşımız “menemen” kelimesini tevil ve tabire tâbî tutnuş ve bunları bulmuş. eline sağlık…
iftar’da kulun allah’a olan vuslatının çok cüzi bir yansımasının lezzeti gizlidir.
kul iftar ederken fâtır-ı rahime olan hasretini bir parça dindirme ve vuslatını cüzi olarak yaşama imkanı buluyor. orucun en güzel ve en huzurlu dakikaları da tıpkı senelerdir görmediği sevgilisini görme heyecanında olan birinin heyecanı gibi, iftarda da ruh rabbine olan yakınlığın heyecanını tadıyor.
bu sebeple iftarda yenilebilecek en güzel en lezzetli yemek ise menemen oluyor.
m(ene- men)
ene men?( ben kimim?)
men rabbuke? rabbin kim?
aslında menemen tarifi içinde her ikisini de barındıran bir bulmaca- bilmece gibi.
“men arefe nefsehu, fekad arefe rabbehu”
nefsini yani enesini(benini) bilen, rabbini biliyor.
ene’nin hakikatini bilmek ve bulmak iftar etmek oluyor.
menemen hem benlik bilmecesinin sorusunu, hem de cevabını tarifinde saklayan katmanlı bir bilmece.
biberler ve soğan yağda tam fani olmalı ki yemeğe lezzet gelsin. işin püf noktası da yağ oluyor çünkü sıvı yağ ve zeytinyağı direkt “ene men” sorusundan süzülebiliyor. bu bizi “marifetün nefs vs marifetullaha” ulaşma imkanı veriyor.(onun nuru doğuya da batıya da ait olmayan mübarek bir zeytin ağacından yakılır)
“men ene” marifeti simgelerken zahiri “ben kimim” sorusu, batını da aynı sorunun cevabı olan kim (ben)im.
yani her ben diye işaret edilen ne varsa o şeyin bilinçli ya da bilinçsiz olsun kimi kimsesi gerçek “kim” olan gerçek ben ve mutlak tek ego olan allah oluyor.
allah herkesin kimi kimsesidir, nefs ise hiçbir şeyin…
bu da yine menemen tarifinde saklı. yani ene’nin iki yüzü var: biri hakka bakan ve marifet veren yüzü, diğeri de beni yani eneyi men eden batıl yüzü.
men -ene- men; ene’nin topyekün men edilmesi yani yasaklanması. ama batıl yönünden.
m-ene men?’ in başindaki m harfi ise nuru muhammedi olan insan-ı kamile benziyor.