“Tüm kâhinler yalancıdır”; bu bir hadis.
kahinin yalancılığı tüm sözlerinin yanlış olacağı manasında değildir. yakaladığı hakikatler de olabilir elbet. ancak ne yaparsa yapsın son tahlilde kahin “yalancı” hükmü yemekten kurtulamaz.
onun bu hükümden kaçamaması, insanlara karşı takındığı kibir tavrından kaynaklanır. o iddialarıyla bir nevi üstünlük ve tanrılık tavrı içindedir.
kıssadan hisse: eğer gerekli anlayışa sahip olmadan ayetleri hadisleri dümdüz bir şekilde yorumlamaya kalkarsak devirdiğimiz çamların haddi hesabı olmaz.
mesela, “gaybı allah’tan başkası bilemez” derken de yine çokça hatalar yapılır. burada bilemezden kasıt, “mutlak olarak bilemez”dir elbette. yoksa gayb olana erişimimiz devirlere göre sürekli değişkendir. dün anne karnındaki bebeğin cinsiyeti gayb idi ama bugün değildir. gayba nüfuz, teknoloji ile şunla bunla sürekli olarak artırılabilir. bu mümkündür; ama hiçbir zaman varoluşun veritabanının tamamına erişimimiz mümkün olmayacaktır; hatta bildiklerimiz bilmediklerimize oranla hep denizden bir katre olarak kalacaktır.