Fatiha suresinin son kısmında iki sapmadan Allah’a sığınmamız istenir.
6. bizi doğru yola ilet.
7.kendilerine nimet verdiklerinin yoluna… “gazaba uğrayanların” ve “sapkınların” yoluna değil.
tefsircilerin çoğuna göre gazaba uğrayanlar yahudilerdir. sapkınlar ise hristiyanlar.
esasen hristiyan veya yahudiyi öteleyip kendimizi hemencecik temize çıkarmak doğru bir davranış değildir. batın/iç manasıyla hepimiz her an, bu iki sapmanın tehdidi altındayız.
mesela bir evliyadan feyz veya zengin bir insandan para talep ettiğimizde eğer Allah’tan gafilsek, ayette beliritilen sapkınların(hristiyanların) yoluna girmiş oluruz. bu durumda zaten hemen antitez üretilir ve vahhabi zihniyeti zuhur eder.
vahhabi, “Allah’tan başka kimseden bir şey istenmez, sen evliyaya tapıyorsun” der. o zaman sen de ona de ki, “sen, zengin bir akrabandan para isteyince aynı şeyi yapmış olmuyor musun? parayı Allah’tan iste, rezzak odur, başkasından istemek şirktir”
gerçekte, vahhabi diğer tipin sadece simetriğidir ve bu tavrıyla kesinlikle şirkten kurtulmuş olmaz bilakis gazaba uğrayanların(yahudi tipi sapma) yoluna girmiş olur. tamam bu davranışıyla tenzihe yöneldi ama aynı zamanda evliyayı ve zengini de dışta bırakarak Allah’ın mülkünün haricine attı. tenzihin hakkını verdi ama teşbihin hakkını veremedi.
görüldüğü üzere “gazaba uğrayanlar” ve “sapkınlar” aslında aynı sığ zihniyetin iki yüzüdürler ve sürekli birbirlerini üretirler. bu çukurdan ancak gerçek bir tevhid idrakıyla kurtulmak mümkün olur.
mesela bir dilenciye para verirken, verdiğimiz para daha dilencinin eline düşmeden Allah’ın eline düşer. aynı şekilde patronumuz bize maaşımızı verirken, o veren elin üstünde Allah’ın eli vardır. hadiseleri şuur gözümüz böyle algılamalı ve yorumlamalıdır.
bu hakikat yalnızca müspetler için geçerli değildir elbette, menfiler için de geçerlidir. bu minvalde, polis copu kafamıza indirirken, copu tutan elin üstünde Allah’ın elini görmek en büyük marifettir.
neden?
çünkü imanın şartlarından biridir “hayır ve şerrin Allah’tan olduğunu bilmek”. dikkat!!! şerler de Allah’tan.
işte bu idrak bizde hasıl olduğu zaman, kendimizi “sağ sapma” veya “sol sapmadan” kurtarmış ve dosdoğru yola(sırat-ı müstakim) girmiş oluruz. Allah’ın nimet verdiklerinin yoluna.
not: mezkur idrakla donanmadığımız ve bir yaşantı haline getiremediğimiz müddetçe fatiha suresini okumuş(hakiki manada) olmayız. fatihasız namaz olmaz ve namaz müminin miracıdır. düşünün iş nerelere uzanıyor.