Kuran’da, “arz ve semavat” olarak geçen kavramdır.
arz, dar anlamda yer, dünya demek değildir; madde alemi anlamında en aşağıdaki, en kesif boyut demektir.
semalar/gökler ise en aşağıdaki boyutun üzerinde yükselen katlardır.
arz, yedi tabakalı olduğu gibi, semalar da yedi tabakalıdır. bu tarif, hem büyük alem olan kainat, hem de küçük alem olan insan için geçerlidir.
bu çerçevede varlık (ve de insan), sekiz katlı bir bina gibidir. zemin kat, madde boyutudur ve yıldızlar, galaksiler ve ötesini içine alır. zeminin üsütünde yedi kat daha vardır. bu katlar yani sema tabakaları, içten içe açılan latif boyutlardır. bir katı diğerinden ayıran hız fazlarıdır, farklı hızlardaki titreşimleridir. yukarı çıktıkça hız ve nuraniyet artar. en üst kat cennetleri oluşturur.
cennetlerin tavanı arştır ve arşın üstü ise “âlem-i emr”dir. arş, “emrin” “halka” dönüşüm çizgisidir.
alem-i emr, ruhun alemidir ve her türlü nitelikten uzaktır. burada hiçbir ölçü geçerli değildir; en, boy, yükseklik, hacim, ağırlık, şekil, suret, çokluk vs. söz konusu olamaz. bu bölge ıstılah manasında yaratıma tâbî değildir; çünkü arşın üstü Allah’ın emrinden, altı ise halkındandır(halk etmek=yaratmak) denir; ancak yine de, alem-i emr sonradan var edilmiştir.
arz, dediğimiz madde boyutunun da kendi içinde yedi tabakalı olduğunu söylemiştik. her tabakanın kendine özgü canlıları vardır ve bunlarla tıkabasa doludur. arzın en alt katında insan ve diğer organik canlılar yaşarken, üst katlarının her biri, bir cin ırkıyla meskundur. enerji yapılı bu varlıkların titreşimi en düşük olanları kırmızıya çalan renklerde olurken, üst katlardaki yüksek titreşimlerde olanlarının rengi maviye çalar.
sema tabakalarında ise melekler yaşar. onlar hakkında söz söylemek zordur. ancak size bir rüyamı anlatabilirim:
*birilerinden kaçarken bir binanın en üst katına galiba 7. katına kadar çıkıyorum. bir üste de çıkmak istiyorum ama bir şahıs bileğimi tutup bırakmıyor. “tamam bırak çıkmayacağım” diyorum. izin yoksa ne yapalım? ona “sen kimsin?” diye soruyorum. galiba “şarhityail” veya ona benzer bir isim söylüyor. cebrailin yardımcılarındanmış. bir müddet sonra bende öyle dehşet bir vesvese başlıyor ki, melek “yazık” gibi bir şey söyleyip kayboluyor…”