Zamanın ne olduğu ayrı bir mesele ancak zaman hakkında bilmemiz gereken en önemli husus, onun relatif/izafi olduğudur. zamanın akışı evrenin her boyutunda farklı olduğu gibi madde boyutunda dahi algılayanın psikolojik durumuna göre akışın hızı değişebilir. mesela sıkıntı içinde iken zaman geçmek bilmez; eğlenceli anlar ise saman alevi gibi geçip gider.
evrende yedi ana boyut vardır ve bu boyutlar birbirlerinden titreşim hızı ile ayrılırlar. insan dahi evrenin minyatür bir modeli olmak hasebiyle iç içe geçmiş yedi boyuttan müteşekkildir. dolayısıyla her bir boyutunda zamanın akış hızı farklıdır. işte bu özellik insandaki tüm marifetin* kaynağıdır.
insan kendi içinde üst boyutlara tırmandıkça zaman genişlemeye, an dairesinin çapı büyümeye başlar. mesela bir kimsenin şuuru bir üst boyuta çıktığında bize göre geçmişte ve gelecekte kalan olayları sanki şimdi gibi algılar o şahıs. onun “şimdi”sinin çapı bizimkinden büyüktür. o yüzden rahatlıkla bize göre gelecek hükmündeki olayları görebilir.
o insanın şuuru en üst boyuta çıktığında, adeta yüksek bir dağın tepesinden bakıyormuşçasına, tüm varoluşu en başından sonuna kadar seyreder hale geçer. artık o şahıs için zaman durmuştur; hatta varoluş onun için tek anda varolan, tek kare resimdir.
bu yüzden peygamberler ve istidatları ölçeğinde evliyalar geçmişi ve geleceği müşahade edip hazırlıklı olmamız için bizleri uyarırlar; çünkü gelecekte neler olacağını canlı canlı görmüşlerdir.