Gerçekte ve özde islam, akli/ilmi bir yapı olmaktan çok uzaktır. ancak toprak seviyeli bir şuur sahibi insan başka türlüsünü anlamadığı için, din zaman içinde akli, ilmi bir yapıya indirgenmiştir.
yani mesele şudur, halk dogmasızlığı asla kabul etmeyecek ve ona bir dogma sunulmaz ise kendisi yalan yanlış bir şeyler uyduracaktır. buna mahal vermemek için ister istemez böyle bir yol izlenmiştir.
tasavvuf ehli dogmanın zincirlerinden kendilerini kurtarabilmişlerdir. bu esnada ağızlarından yanlış anlaşılmaya müsait sözler döküleblir. bu normaldir ama dogmatikler onları hemen zındıklık ile suçlarlar. halbuki o zatlar imanın lafzından ve klişesinden hakikatine seyretmektedirler. örnek:
küfrettim allah’ın dinine ki küfür vaciptir,
ama bu, müslümanlar indinde kabihtir.(çirkindir)
bu yolun sıkıntısı dogmaların zaman içinde eskimesi ve yenilenmesi gerekliliğidir. bu yenilenme değişmeyen özün değişen şartlara göre yeni bir forma bürünmesinden ibarettir. günümüzdeki islamın en büyük meselesi budur. topluma sunulacak zamana uygun yeni bir dogma pardon anlayış…
islamı kendince yorumlamaya, aklınca modernleştirmeye çalışanlara karşı şiddetle itiraz etmemizin sebebi bunun bir din tahribatı olmasından dolayıdır. çünkü tecdid/yenileme için önce islamın suretler üstü manasına, özüne erişebilmek sonrada o ruhu madde planına indirebilme yeterliliğine ve kemalatına haiz olmak gereklidir.
islam aleminde pek çok evliya çıkmış ama hem zahir hem de batın kemalatı itibariyle bu görevi başarma yeterliliğinde insan-ı kamil çıkmamıştır. biz şimdi onu bekliyoruz…
bu durumda ortaya çıkan şudur. işin özü insanın paçasını şu dünya, şeytan ve nefsden kurtarıp Allah’a ulaşabilmesidir. insanı Allah’a doğru götüren her şey sevap, uzaklaştıran şey ise günah adı altında tasnif edilir. bu sebeple günahlar bir sebeple insanı Allah’tan kopartan amellerdir. biz bu sebebi kimi zaman teşhis edebiliriz kimi zaman ise edemeyebiliriz.
not: eski dogmanın düştüğü hale bir örnek; bayramlar özde gayeler gayesine yani allah’a ermenin kutlamasını yapmak ve sevincini yaşamak iken içtimai planda bir tür toplu kutlamaya dönüşmüş ama zaman içinde asıl öz tamamen unutulunca bu kutlamalar bağlamından kopmuş ve çeşitli sahteliklere ve toplu tiyatroya dönüşmüştür.
not2: dogmadan kurtulmak islamın zahir ölçülerini hiçe saymak demek değildir. bu ölçülere mutlaka uyulacak ama şuur bunların kaydına girmeyecek ve ötesine yükselecektir. aksi tavır, bir şeytan iğvasıdır. yani şuur mutlak bir hürriyete kavuşurken beden kendi boyutunun kurallarına uymaya devam etmelidir çünkü zahirin de kendine özgü dengeleri ve işleyişi vardır. tıpkı şuurun yemek düşkünlüğünden kurtulması gerekliliğinin bedene uygulanmasının imkansız olması gibi. o yüzden oruçta akşama kadar aç kalıyoruz ki o ruhun ziyafetidir, akşam ise iftar ediyoruz o da bedenin hakkı ve hayatıdır.
böylece zina yasağının hikmetini de bir ölçüde anlayabiliyoruz. şuura, belli kısıtlamalar yoluyla, bedeni arzular zincirinden kurtulabilme imkanı tanımak aksi takdirde asla behimi arzular çukurundan kendini kurtaramayacak, allah’dan uzaklaşacaktır ve nihayet bir gün meseleyi anladığında allah’dan uzak olmanın pişmanlığı onu yakacaktır.
