•Cenab-ı hakk, gözleri ma’rifet nuru ile aydın olanlara, bu dünya evi-nin altı yüzünü, kendi ayetlerinin mazharı kıldı. onlar, nereye bakarlarsa hakk’ı görürler!
şeyh sa’dî de bir beyitlerinde;
“akl-ı selim sahiplerinin nazarında bitkilerin, ağaçların her bir yaprağı, allâh’ın sıfatını, kudretini anlatan birer kitaptır!”
• gözleri manen aydın olanların hangi hayvana, hangi bitkiye bakarlarsa
baksınlar, rabbin güzelliğinin bahçelerinden manevî gıdalar almalarını diledi.
• bundan dolayı da hakk âşıklarına; “nereye dönerseniz dönun, orada o’nun yüzü, o’nun sıfatı vardır!” diye buyurdu. (burada, bakara sûresi ’nin 115’inci ayetinden iktibas vardır)
• susar da bir bardak su içerseniz, suyun içinde de hakk’ı görürsünüz! arif bir şair; “cihan, bizim gerçek sevgilimizin aynasıdır; her zerre o’nun güzelliğine tanıklık etmededir!” diye söylemiştir.
• fakat, hakk âşıkı olmayan kişi, suyun içinde kendisini, kendi sûretini görür!
• âşıkın varlığı hakk’ta fanî olursa, acaba âşık suda kimi görür?
• ay, nasıl suya akseder, suda görülürse, âşıklar da güzellerin yüzlerinde hakk’ın güzelliğini görürler!
• hakk’ın kendi güzelliğini kıskanması, kendisinden başkasını göstermemesi;
âşıklara, kendisini candan seven sâdıklara karşıdır! yoksa, o’nun kıskançlığı; insan
şeklindeki şeytanlara, hayvanlara karşı değildir!
•bir hakk âşıkı, dünyada gördüğü hûri gibi güzellerin yüzünde, güzeller güzelinin, yani allâh’ın güzelliğinden başka bir şey görmez. eğer aksini görürse, yani, hakk’ın güzelliğini görmez de nefsanî duygulara kapılır da güzelleri başka bir gözle seyrederse, o âşık, hakk’ın gözünden düşer. çünkü hakk, âşıkın kendi güzelliğinden başka bir güzelliği görmesini kıskanmaktadır. bu yüzden, âşıkın hakk’ın güzelliğini görmeyip de fanî ve maddî güzellik görmesine tahammül edemez.
•fakat, insan şeklindeki şeytanların, o hayvan tabiatında olanların şehvet gözü ile bakıp maddî ve cismanî güzellik seyredip de hakk’ın güzelliğini görmemelerine ehemmiyet vermez. çünkü hakk’ın kıskançlığı, bu düşük huylu varlıklara karşı değildir.
(mesnevi’den)
not: Allah bizleri hakiki güzeli görenlerden eylesin.



