Güç Zehirlenmesi Yaşamamak İçin Yapılması Gereken
Ne yaparsan yap, ne kadar yırtınırsan yırtın, ne kadar tedbirler düşünürsen düşün, güç zehirlenmesinin çaresi yoktur.
o nedenle eski roma’dan itibaren güç zehirlenmesinin feci sonuçlarına maruz kalmamak için yöneticilere dönem sınırlaması getirilmiştir. antik roma’da senato, idarenin başı olarak “konsül” adı verilen yöneticiler atardı.
konsül, yalnızca bir yıl için seçilirdi. bir yıl için seçilen konsül ne yapabilir ki demeyin. adamlar bunu bile yeterli görmemiş olacak ki, bir değil iki adet konsül seçerlerdi. orduya bir gün biri, diğer gün de öbürü komuta ederdi. artık bundan öte bir tedbire hiçbir insan havsalası ulaşamaz sanırım.
roma’nın bu ilginç yönetim anlayışı günümüze dahi uyarlanmıştır. mesela abd’de bir kimse tüm ömrü boyunca yalnızca iki dönem başkanlık yapma hakkına sahiptir. hiçbir şekilde üçüncü dönem başkanlık yapma şansı yoktur. kolaylıkla anlaşılacağı üzere bu kuralı koymalarının sebebi, uzun süre başkanlık koltuğunda oturan kimsenin mutlaka bozulacağını, güç zehirlenmesi yaşayacağını bilmeleridir.
insanoğlu için değişmez kanundur:
parayı bulan veya gücü ele geçiren kimse azar. kendini müstağni görmeye başlar.
bizdeki nefs veya egonun dahi onlardakinden hiçbir farkı yoktur. bizdekinin azgınlığı, şartlar tamam olmadığı için açığa çıkamamış ve potansiyelde kalmıştır; hepsi o kadar.
“kibri terk etmeliyiz, mütevazi olmalıyız” demekle hiçbir şey olmaz. nefs laftan sözden anlamaz. mütevazi gibi davranmak onun azgınlığını kamufle etmek ve körüklemekten başka işe yaramaz.
eğer nefs/ego gerekli şartları bulabilirse, zerre kadar tereddüt etmeden ilahlık iddia etme derecesine kadar gider. asla “ben ne yapıyorum?” demez. nefsin büyüklük ve üstünlüğe sonsuz bir tutkusu ve iştiyakı vardır. hiç kimse hariç olmamak üzere, hepimizin içinde yatan işte budur.
peki bu işin hiç mi çaresi yoktur?
elbette vardır. hakikat ehli, nefsin/egonun burnunu kırmayı başarmıştır. ancak bu nadirattan bir olaydır. eğer biz de o yüksek hakikat ehline uyar ve onların adımlarını takip edersek, en azından egomuzu dizginlemeyi başarır, bizi tamamen yutmasını ve yoldan çıkarmasını engellemiş oluruz. zira ötesi bizi fersah fersah aşacaktır.
