Bedr, uhud ve hendek savaşları tarihte görülebilecek en kritik mücadelelerdendir. hendek savaşına kadar olan kısım esasen “stratejik savunma” bâbındadır. arap kabileleri arasında belli bir düzen ve kureyş’in de onlar arasında bir seçkinliği ve üstünlüğü vardır. kureyş bu üç savaşta Peygamberi yok etmek ve eski düzeni korumayı amaçlamıştır. ancak bunu başaramayınca inisiyatif müslümanlara geçmiştir. bu klasik “atamayana atarlar” kuralıdır.
neticede müslümanlar Mekke’yi almış ve arabistandaki bütün arap kabilelerini tek bir fikir etrafında birleştirmişlerdir. işte bahsedilen savaşlar bu sebeple büyük öneme haizdir. birleşik arap gücü, o zamanın iki süper gücü persler ve bizanslılara kafa tutacak kadar etkili bir güçtür. varın gerisini siz düşünün. nitekim sasaniler yıkılmış ve bizans’ında incileri olan mısır ve şam elinden çıkmıştır. evet böyle bakınca da o savaşlar hâlâ önemsiz mahalle kavgası olarak gözüküyor mu?
