Aslında doğru bir noktaya parmak basan ancak tecrit(soyutlama) yetersizliği sebebiyle kısır kalan iddiadır.
yeni bir bilgisayar aldınız, üzerinde işletim sistemi yok; bomboş; dos bile yok. bu bilgisayarın çalışması ve bize herhangi bir fayda sunması mümkün mü?
işte insan zihni belli bir paradigma(dünya görüşü, evren algısı) ile yüklenmeden önce üzerinde işletim sistemi olmayan bir pc kadar boş ve atıldır.
bir benzetme yapayım: bir afrikalı yamyamın zihnine yüklenen paradigma(dünya algısı) dos muadili iken, ortaçağ insanının algısı windows 95, modern bir sanayi toplumu insanının yüklendiği paradigma ise windows 10 ayarındadır.
ortaçağ dilinde zihne yüklenen bu paradigma “din” diye adlandırılmıştır. bu sebeple, içeriğinden bağımsız olarak tüm paradigmalar aslında birer “din”dirler(ortaçağ terminolojisine göre). bu çerçevede elbette “bilimsel pozitivist paradigma” dahi bir dindir; çağımızın dinidir; yani bir dünya görüşü ve evren algısıdır. paradigma içini nasıl doldurduğunuz önemli değildir. “tanrı var” demeniz, “yok” demeniz veya başka izahlar getirmeniz durumu değiştirmez. son tahlilde öyle veya böyle zihin içinde sistematik bir kurgu oluşturuyorsunuz.
paradigma kapalı bir sistemdir. dünyaya onun verdiği gözle baktığınız için hep kendini yeniden üretir. paradigma dışına çıkmak mümkün olmaz. bir nevi matrix’dir de diyebiliriz.
anahtar kelime işte budur. herkesin bir paradigması, zihnine yüklenmiş bir işletim sistemi vardır. paradigma inkarı veya ispatı mümkün olmayan saf bir kabullenimdir. tüm ispat ve delil getirmeler paradigma içi bir çalışmadır. bu yüzden,
“senin paradigman sana, benim paradigmam bana”
“leküm diniküm veliyedin”
(bkz: din ve türkler/#69864999)
