Sanat Mı Üstündür Bilim Mi Sorunsalı 1
Sanat, tümdengelim, bilim tümevarımdır.
sanatın kaynağı kalp, bilimin kaynağı akıldır.
sanat, sezgi ve ilhama dayanır; bilim aklın sistematik faaliyetidir.
sanat, sezgi, ilham cüzdür, parçadır, kısmi yansımacıklardır. bunların aslı, küllisi ve hakikati ise vahiydir. vahiy hakikatin doğrudan doğruya ilgilisinin kalbine inmesidir. bütünsel bir aydınlanmadır.
sanat, sezgi, ilham ve vahiy, göklerin yeryüzüne tenezzülüdür; bilim yerin göklere ulaşma çabasıdır.
hakikat insana, insanın kendinden bile yakındır. bu nedenle vahiy ve ilham kalbe tek anda iniş yapar. insan ise hakikate sonsuz uzaktır. bu nedenle bilim sonsuz basamaklı bir merdivene tırmanmak gibidir. ilerlemesi zamana bağlıdır. hep ilerler, hakikate hep yaklaşır ama asla onu kucaklayamaz. zira sonsuz mesafeyi kat edip bitirmek mümkün değildir.
bilim her ne kadar aklın faaliyeti olsa da, bilimdeki nitelik sıçramaları yine ilhama bağlıdır. tarihte çığır açmış bilim adamlarının hepsi ilham sahibidir.
sezgi, ilham, vahiy icmal; bilim tafsildir.(icmal=topluca, özet, özlü; tafsil= ayrıntılı)
sezgi, ilham, vahiy bilincin dikey hareketidir. bilim ise bilincin yatay hareketidir. dikey hareketten kasıt, bilinç mertebelerinde yükseliştir. yatay hareketten kasıt ise bilginin madde seviyesinde yayılmasıdır. söz gelimi, platon bilinç olarak günümüzdeki herhangi bir insandan çok çok üst seviyededir. ancak cep telefonundan bihaber idi. günümüzdeki en sefih tipin bile cep telefonu kullanabilmesinden de kolayca anlayabileceğimiz üzere, bunlar bizi platon’dan üstün yapmaz.
sezgi, vahiy, ilham yüksek farkındalık dolayısıyla yüksek bir ahlak verir. bilim, yüksek bir hayat standartına yol açar.
bilim olmadan, vahiy-ilham-sezgi irfan sahibi çoban tiplemesi üretir. sırf bilim ise, cani, kalpsiz bilim adamları üretir. örnek: nazi bilim adamları ve onların günümüzdeki benzerleri gibi…akademisyenlerin çoğu böyledir. gerçi bizdeki akademisyenlerin akıl konusunda nerede oldukları da tartışılır. kalpleri ise varsayılan olarak yok geliyor zaten.
