Akıl vs Kalp 2
Dünya, dar-ül hikmettir; yani hikmetler yurdudur. burada her şey sebep-sonuç ilişkisi içinde cereyan eder.
ahiret ise dar-ül kudrettir; yani ahiret ortamı, tıpkı rüyalarda nümunelik olarak bir parça gördüğümüz gibi, ani ve birden bire oluşlara sahiptir.
akıl, hikmet bağları ile bağlıdır. keşif(durugörü) ise kudrete bağlıdır. dolayısıyla ahirete dair işleri ancak keşif sahipleri bilir. dünyada gerçekleşen her hadise anbean mana alemine yükselir. keşif sahiplerinin nazarı oraya erişebildiği için her şeyin hakikatını apaçık seyrederler. mesela bir kimseye baktıklarında onun mana alemine yükselmiş amelini veya bizatihi o şahsın durumunu görebilirler.
akıl sahipleri alleme-i cihan dahi olsalar, ahiret meselelerini anlamakta, sıradan bir dervişin tırnağı bile olamazlar.



