Dün kaldırımda giderken gördüm bu ayeti; tellere asılmış bir afişte yazıyordu.
“onlar başlarına bir musibet geldiği zaman: “biz Allah’a aidiz ve sonunda o’na döneceğiz derler” (bakara 156)
içimden ayeti tekrarladım ve bir şey hissetmedim. bu ayet bana teselli vermedi bu haliyle. o zaman anladım ki, bu ayet büyük bir prensibe öz olarak işaret ediyor. ben ayeti kendi anlayışıma göre açmam lazım.
kendi içimde tefekküre başladım:
bizler de dahil olmak üzere tüm mahlukat, hatta tüm varoluş, o’nun kendi özelliklerini açığa çıkarmak için varlık sahasına çıkarılmışlardır.
bir zengin, cömertlik yapmazsa onun zenginliği kapalı kalır.
bir güzelin güzelliğini değerlendirecek başka varlıklar mevcut değilse, güzelliği görünmez gibidir. düşünün! dünyanın en güzel kızlarının olduğu yerde, onlara talip olan erkekler olmasaydı, o kızların güzelliğinin bir hükmü kalır mıydı?
en ince sanatlar karşısında, sanattan anlayan ince ruhlar olmasaydı, o sanatlar zâyi olmaz mıydı?
kısacası Allah, tüm kemalatını açığa çıkarmak istedi. bunu mecbur olduğu veya ihtiyaç duyduğu için değil, cömertlik, şefkat gibi özellikleri sebebiyle irade etti; kainatı ve insanı yarattı. kainat o’nun sanatı ise, o sanatı değerlendirecek göz de insan oldu. zaten insan kainatın gözbebeğidir.
mesela çok tartışılır: fakirler niçin çok üreme eğilimi taşırlar diye. bu sorunun değişik şuur seviyelerinde değişik cevapları vardır. tabiat seviyesindeki cevap, canlılar ne kadar ilkelse türünün devamı için o kadar çok yavru bırakma eğilimi ve içgüdüsüne sahiptirler şeklindedir.
ancak bu sorunun bir de melekût boyutu cevabı var: Allah’ın bir ismi de rahîm esmasıdır. “şefkat etme” raddesine kadar incelmiş merhamet özelliğidir bu. en bariz temsilcileri annelerdir. annenin yavrusuna olan şefkati, rahîm esmasından bir cilvedir. Allah, kainatın her yerini her türden canlılarla tıka basa dolduruyor ki, tüm esmaları açıkça görünür olsun. bütün yavrular annesinin şefkatine sığınırken, marifet sahiplerinin nazarına rahîm esması pırıl pırıl parlasın. bir hadis-i şerifte belirtildiği üzere, Allah’ın mahlukatına olan şefkati, bir annenin çocuğuna olan şefkatinden çoktur( ve burada uzatmamak için değinmediğimiz sair celali ve cemali özellikler: ilim, hikmet, merhamet, kahır, intikam, adalet vs…).
toparlarsak görürüz ki, insan Allah’ı bilmek, onun üstün özelliklerini idrak ve takdir etmek için var edilmiştir. rab(terbiye edici) onu bu yolda yetiştirir. aşama aşama olgunlaştırır. yanlış yaparsa ceza verir. ceza dahi terbiyenin bir parçasıdır. okuldan kaçan çocuğa cezalandırmak eğitime dahildir. okul bitince diplomasını verip göndermek de sürecin bir parçasıdır.
hayat bir okul…acısıyla tatlısıyla başımıza gelen her hadise eğitimimizin bir parçası… dersimizi o olaylardan alıyoruz…hedef, ilim irfan sahibi olmak; Allah’ı bilir hale gelmek…hayat okulu son nefesimize kadar devam ediyor. ölümle birlikte okul hayatımız da bitiyor. kimi marifet diplomasını alıyor; kimi de ihraç belgesini…
evet, kendi içimde böyle bir açılıma uğrattıktan sonra ancak zevkini alabilmeyi başardım bu ayetin. içim emniyet hissiyle doldu…kaygılar, endişeler yok oldu. okulda başarılı olabilmek için Allah’a niyaz ettim.
not: tefekkür kendi içimde çok daha kapsamlı ve çok değişik mevzulara bağlantılı idi. burada lafı uzatmamak için mecburen kısa kestim. gerisini anlayışınıza havale ediyorum.
