Kader hakkındaki hadis-i şeriflerden bazıları da şöyledir:
(kaderin, hayrın ve şerrin allah’tan olduğuna inanmayan, mümin değildir.) [tirmizî]
(kadere iman etmeyen, başa gelecek olanın asla şaşmayacağına, başa gelmeyecek olanın da asla gelmeyeceğine inanmayan, iman etmiş olmaz.) [tirmizî]
(kaderi inkâr edene, bütün peygamberler lânet eder.) [taberânî]
(“şer takdir edilmedi” diyenin islam’dan nasibi yoktur.) [beyhekî]
(âhir zamanda, kaderi inkâr edenler çıkacaktır.) [tirmizî]
(kadere inanmak, iman esaslarındandır.) [ebu davud, tirmizî]
(kadere iman etmek, tevhidin nizamıdır.) [deylemî]
(kaderi inkâr etmeyin! hristiyanlar kaderi inkâr eder.) [cami-us-sagir]
(ümmetim kaderi inkâr etmedikçe dinde sabittir; inkâr edince helâk olur.) [taberânî]
(âhirette kaderi yalanlayana rahmet edilmez.) [i. adiy]
(âhir zamanda kaderin inkâr edilmesinden korkuyorum.) [taberânî, ibni asakir, hatîb]
(âlimin sürçmesinden, münafıkların “kur’an böyle diyor” diyerek tartışmaya girişmesinden ve kaderin inkâr edilmesinden korkuyorum.) [taberânî]
(kader, rahman olan allah’ın elindedir. kimini yükseltir, kimini alçaltır.) [bezzar]
(allahü teâlâ buyurdu ki: “bana iman edip de, kadere, hayır ve şerrin benim takdirimle olduğuna iman etmeyen, benden başka rab arasın.”) [şirâzî]
(ırkçılık, kaderi inkâr ve nakle itibar etmemek ümmetimi helâk eder.) [taberânî]
(allahü teâlâ, ilk önce kalem’i yaratıp, “kaderi, olanı ve sonsuza kadar olacak olanı yaz” buyurdu.) [tirmizî, ebu davud]
(herkes, sana fayda vermek için çalışsalar, allahü teâlânın senin için takdir ettiğinden fazlasını yapamazlar. herkes, sana zarar vermeye kalksa, allahü teâlânın takdir ettiği zarardan fazlasını veremez; çünkü artık kaderi yazan kalem kurudu, yazıları değişmeyecek şekilde kesinleşti.) [tirmizî]
(allahü teâlâ, “ben âlemlerin rabbiyim, hayrı da, şerri de ben tâyin ederim” buyurdu.) [ibni neccar]
imam-ı rabbânî hazretleri buyuruyor ki: kaza ve kader bilgisini, çok kimseler anlayamadığından doğru yoldan ayrılmıştır. bunlardan bir kısmı, insanların isteyerek yaptığı işlerin zorla olduğunu sanmış, çokları da, insanların her işi yaratarak yaptığını, isteyerek yapılan işlere allahü teâlânın karışmadığını söylemiştir. üçüncüsü de, doğru yoldakilerin, islamiyet’i iyi anlayanların sözüdür ki, bunlar, fırka-i naciyye ismiyle müjdelenmiş olan ehl-i sünnet vel-cemaat âlimleridir. bunlar, birinci ve ikinci kısımda olanlar gibi taşkınlık yapmamış, orta yolu seçmişlerdir.
not: varoluş en başından en sonuna kadar çekilmiş bir film gibidir. ilahi ilimdeki haliyle değişmesi mümkün değildir. allah ezelde her şeyi yazmış ve yazarken bizim tercihlerimizi de dikkate almıştır. allah indinde tüm varoluş bir andan ibarettir. işin aslı biraz daha farklıdır ama akla yaklaştırmak için bu şekilde izah etmek zorunda kalıyoruz.
kader inancının günlük hayata uygulanışı ve pratiği de şu şekildedir:
gündüz kaderiye ol, gece cebriye…
gözün açıkken kaderiye ol, gözünü yumduğunda cebriye…
yani günlük hayatta sanki her şey bizim çalışmamıza bağlıymış gibi gayret ediyoruz. kaderi asla öne sürüp bahane olarak kullanmıyoruz. gece başımızı yastığa koyduğumuzda ise içimizden her şeyin takdirle olduğunu itiraf ediyoruz. iki kutuptan birine savrulursak büyük acı çekeriz.
her şeyin kendi gücüne bağlı olduğunu sanan kişi, tüm dünyayı sırtlamaya çalışan kişi gibidir; altında ezilir kalır. acıya dayanamayınca da gider içki, uyuşturucu ile aklını iptal eder.
tembelliğine bahane olsun diye kaderi öne süren kişi de miskinlik içinde çürür gider.
(kaderiye=kişi kendi kaderiniz kendi yazar. cebriye= her şey yazılmıştır, insan robot gibi yazılanları yaşar)
