Allah (c.c.) duygusal kararlar vermekte midir?
bir kaç zaman önce sürekli aklıma takılan bir mevzu idi. takılmasının sebebi ise dini cemaatler içerisinde liderin aşırı derecede yükseltilerek her şeye muktedir, bir yan bakması ile dahi karşısındakini kahredebilecek şekilde resmedilmesi beni oldukça rahatsız ediyordu. kendi kendime dedim ki, bir insan allah’a ne kadar yakın olursa olsun onu bedduası derhal kabul görmez, çünkü hak insanın duygusal kararlarına söz konusu kulu ne kadar severse sevsin adaleti sebebiyle zulm edemez. bunun ile bir şefaat olgusunu reddetmiyorum yanlış anlama. sadece hakkın herhangi bir keyfilik sebebiyle zalim olamayacağını belirtiyorum.
sonra nasılsa konu ile alakalı gördüğüm kehf suresi zülkarneyn (a.s) babında:
86 – nihayet güneşin battığı yere vardığı zaman, güneşi, (sanki) kara bir balçıkta batıyor buldu. bir de bunun yanında bir kavim buldu. biz ona dedik ki: “ey zülkarneyn! onları ya cezalandırırsın veya onların hakkında iyi davranırsın.”
allahü tealanın zülkarneyn a.s için “onları cezalandırırsın veya onların hakkında iyi davranırsın” demesi oldukça dikkatimi çekti! nasıl olurda yaradılışta eşit olan insanlar arasında bir başka eşit kulun zulm etmek veya iyilik etmek tasarrufu bulunabilir dedim. bu ifadede yanlış bir şey olamayacağına göre neyi yanlış anlıyordum? günlerce aklıma takıldı durdu.
sonra bir gün bulanık mantık ya da çok değerli mantık sistemlerinin tasarımında kullanılan yöntem aklıma geldi de kendime göre doğru anlayabilmiş oldum. şöyle ki: klasik mantıkta önermelerin doğruluk değerleri vardı ve bu değerle ya 0 (yanlış) ya da 1 ( doğru) olarak kabul edilir. oysa çok değerli veya bulanık mantık sistemlerinde sistemin doğruluk “değerinden” daha çok sistemin doğruluk “derecesi” ele alınır. bulanık mantık sistemlerinde doğruluk derecesi 0 ile 1 arasında sonsuz sayıda değer alabilmektedir. sistem tasarımı yapıldıktan sonra sonuç olarak 0 ile 1 arasında bir değer ulaşır ve buna göre işlem yapar. misal sistem 0,672220145 bir değer atamış olsun. burada şöyle de bir durum söz konusudur: 0,672220145 değeri altında kalan0,672220144 ile 0 arasındaki tüm değerleri yutmaktadır. eğer bu sistemi adalet olgusu ile terazi kefesi olarak tasarlamışsak (misalen kabaca) terazinin sağ tarafındaki bu değer terazinin sol tarafındaki bu değer en yakın fakat bu değerden küçük tüm sistemlere galip gelecektir.
tekrar zülkarneyn babına dönersek, zülkarneyn ( iki çağ sahibi ) yaşadığı yüzyılın en kamil seçilmiş kulu olduğundan tasarımsal olarak en doğru ( doğruluk derecesi en yüksek) şahsiyet olması itibariyle allahü tealanın “ istersen onlara zulm edersin istersen iyilikte bulunursun” hitabının mazharı olmuştur. haliyle en adaletli karar verecek olan şahsiyet bulunduğu toplulukta zulkarneyn a.s. olmaktadır. zaten zülkarneyn a.s. cevaben:
87 – o da demişti ki: “kim haksızlık ederse muhakkak ona azab edeceğiz; sonra rabbine geri döndürülecek, o da onu görülmemiş bir azabla cezalandırır.”
88 – “amma her kim de iman edip iyi bir iş yaparsa, buna da en güzel mükâfat vardır. biz ona dünyada kolaylık gösterir zor işlere koşmayız.” diyerek verilebilecek en güzel cevabı vermiştir.
burada aslında daha yazılacak çok şeyler var, sanırım bu kadarı yeterli. bir diğer konu ise yine çok değerli mantık sistem tasarımlarının teorik olarak doğruluk derecesi tam 1 olacak sistemleri mümkün göstermesine rağmen kainatta pratikte böyle bir şeyin hakkın zatının ve sıfatlarının dışında mümkün olamamasıdır. (ihlas suresi ) 3. o’na denk ve küfüv de olmadı. yani bırakın zatını, hiçbir sıfatta – özellikte- sıfatında hiçbir şey allahın dengi olamaz. şeytan dahi bütün kahır sıfatları ile beraber allahın kahrının yanında hiç hükmündedir!
(simurg@zülkarneyn…>yazı bana değil simurg mahlaslı arkadaşıma aittir)
