Vahdet, kainatın tek bütün bir yapı, kompleks bir sistem olmasıdır. en küçük bir unsur dahi münferit değildir, tabiri caizse bütüne ait bir dişlidir ve sair dişlilerle bir irtibatı vardır. mesela bir sivrisinek güneşle doğrudan alakalıdır; biri olmadan diğeri olmaz. güneşin doğuşuna batışına göre faaliyete geçer; hayatiyet enerjisini ondan alır vs…
tevhid ise vahdet aynasında görülen Allah’ın birliğidir; çünkü varlık tek bir yapı olduğuna göre, onun yaratıcısı da birdir. farzı muhal, yapı tek olmasaydı, o zaman her bir yapı, ayrı bir rab ve yaratıcıya delalet ederdi.
