Osmanlı’da yerleşiklerle göçebeler arasında her daim çıkar kavgası olmuştur zira bu iki hayat tarzı uyumsuzdur. göçebeler hep kuralsız ve yağmacı yaşama eğilimleri taşırlar. bu sebeple aralarındaki çatışma ideolojik kılıf gerektirmiş ve o devrin diğer muhaliflerinde de görüldüğü gibi şiilik göçebeler arasında yayılmıştır. ancak iptidai göçebeler şiiliği bile olduğu gibi alamayıp kendilerine uydurmuş ve bir kısım pagan ve şaman adetlerini korumuşlardır.
osmanlı gelişmiş bir tarım toplumudur. göçebelere tahammülü yoktur. devletin selameti için kendi öz kardeşine acımayan insan alevilere acır mı? elbette ideolojik bir kılıf uydurup onları tasfiye etmek yoluna gidecektir. bu olayları günümüze taşımanın fazla bir anlamı yoktur.
amerikan iç savaşında aynı kökenden insanlar birbirlerini katletmişlerdir. yarım milyondan fazla amerikalı 1860-1864 yılları arasında öldürülmüştür. o devir amerika’sının nüfusu göz önüne alınırsa bunun ne denli korkunç bir katliam olduğu anlaşılır. ama amerikalılar bugün o tarihi çelişkiyi gündeme getirip birbirlerine girmiyorlar. böyle bir sivri zekalılığı ancak biz yaparız.
