Zülkarneyn çift yönlü, çift taraflı demek. zülkarneyn manasının enfüsi yani iç alem yorumu ise hem akıl hem de kalp yollarından açılım sağlamak anlamına geliyor. (buradaki kalp ruha, nurani tecellilere açılan yön manasında)
zülkarneyn doğuya ve batıya seferler yapıyor.
batı= güneşin battığı yer. güneş çamurlu bir sudan batıyor. yani ruh güneşi beden çamurunda batıyor gizleniyor, örtülüyor. batı, madde alemi ve biyolojik bedenimizi temsil ediyor. madde aleminin gelişimi akıl ile mümkün. yine aynı şekilde biyolojik bedenimizin terbiyesi dahi aklın ve ilmin gelişmişliği ölçüsünde oluyor.
“güneş’in battığı yere ulaşınca, onun balçıklı bir gözede battığını gördü. onun yanında bir topluluk buldu. buyurduk ki: “ey zulkarneyn! ya onlara azap edersin ya da onlar hakkında iyilik/güzellik yolunu tutarsın” (kehf 86)
güneşin battığı yerde bulduğu toplum, enfüs anlamıyla, biyolojik bedene ait içgüdü ve dürtülerdir. bunlara yapılacak azap, oruç ve riyazet gibi uygulamalardır. ibadetler ise onlara yapılacak iyiliklerdir.
doğu= güneşin doğduğu yer ise ruhun alemi, melekût boyutu oluyor. o alemde güneş perdesiz olarak tecelli ediyor. yani allah’ın nuru ve kudreti, doğrudan zâhir oluyor. madde aleminde ise arada sayısız perdeler, vasıtalar vardır. dünyada her iş sebeplerle yürür bu yüzden.
“sonunda güneş’in doğduğu yere varınca, güneş’le aralarına hiçbir perde kılmadığımız bir kavmin üzerine doğduğunu gördü. (kehf 90)
kalp(en genel anlamda şuur)= iki alemin temas noktasındaki ara bölge oluyor burası. ham hayvani içgüdüler kalp alemine girince orada olağanüstü şerli karanlık latifeler şeklinde temessül ediyorlar. işte bu latifeler hiçbir söz anlamayan içimizdeki yecüc mecüc kavmidir. burada ruhun temsilcisi olan nurani güçlerle çatışmaya giriyorlar.
“iki seddin arasına ulaşınca, orada hiçbir söz anlamayan bir topluluk buldu” (kehf 93)
ve neticede zülkarneyn, o söz anlamayan yecüc mecüc topluluğunu demir ve bakırdan yaptığı bir set arkasına hapsederek insanların onların şerrinden kurtulmasını sağlıyor.
(bkz: bakır/#109695073)
