Batıda aydınlanma adı verilen olgunun arka planını spritüel aydınlanma oluşturur. onun da iki türü vardır.
sadece enerjetik boyuta(maddenin derûnu) inhisar eden bir aydınlanma, dark side yoludur. klasik tasavvuf lisanında feth-i zulmani(karanlık açılım) olarak bilinir bu mevzu. bu mertebedeki aydınlanma ile maddeye ve enerjetik boyuta ait sırlar o kimselere zahir olur. batının “bilim” dediği kategori, işte bu dark side kemalatına dayanır. “bilim” dark side aydınlarının, deccalların ilminden doğmuştur.
velayet(evliyalık) yolunda ise açılım madde ve enerjetik boyutun paralelinde ve ötesinde olan nurani boyutta gerçekleşir. bu aydınlanma nurani ve melekîdir. deccalların ise aydınlanması zulmani/karanlık/nâri/enerjetik ve cinnîdir.
