Genel bir kuraldır ve çok derin bir hikmete dayanır.
“çocuğun kendine özgü bir şekilde büyüğü nasıl çekip çevirdiğini görmez misin? ve büyük,
kendi üstünlük konumundan çocuğun düzeyine inerek onunla oynar ve onunla
çocukça konuşur.
ve çocuğa, onun aklına göre görünür. ve o, bilmeksizin çocuğun
teshiri(etkisi) altındadır. çocuk onun an sıkıntısını giderir ve kendi
yetiştirilmesiyle, korunmasıyla, işlerinin görülmesiyle meşgul kılar.
bütün bunlar küçüğün büyük üzerindeki tesirleridir ve bunun böyle olması, küçüğün sahip olduğu
ruhani makamın kuvvetinden dolayıdır. çünkü küçüğün rabbine olan ahdi
yenicedir, çünkü yeni olmuştur.
ve büyük, Allah’tan uzaktır ve Allah’a yakın olan,
Allah’a uzak olanı teshir(etki) eder, tıpkı sultana yakın olan seçkin kimselerin uzak
olanları teshîr etmeleri gibi.
(füsus-ul hikem, muhyiddin-i arabi’den)
not: çocuk Allah’a daha yakın olmakla etrafını teshir ettiği gibi aynı zamanda bu yakınlık onda güzellik ve sevimliliğe yol açar. insan öz fıtratına döndükçe ve Allah’a yaklaştıkça sevimlileşir uzaklaştıkça çirkinleşir.
bu açıdan peygamberler ve evliyalar çocuk safiyetine dönebilmiş kimselerdir.
