Eski yunan’da savaş büyük ölçüde falanks denilen ağır piyade birlikleri arasında gerçekleşiyordu. falanks, kalkanlarını birbirine kitleyip kalkan duvarı oluşturmuş ve aradan mızraklarını uzatmış bronz zırhlı askerlerdi.
esasen eski çağlarda savaş da bireysel kavga gibi bir şeydi. kitleler çatışmada karşılaşsa da sonuçta herkes teke tek savaşıyordu. işte yunanlılar bu eşiği aştılar. savaşı bireysel olmaktan çıkardılar ve kolektif bir çabaya dönüştürdüler. harb meydanında falanks adı verilen birliklerle adeta organik bir tank oluşturdular. kalkanlarını birbirine kitleyerek metal bir canavara dönüşüyordu birlik. büyük bir devrimdir kolektif savaş anlayışı. roma da iskender de dünyayı falanks birlikleri ile fethettiler.
filmlerde gördüğümüz eski yunan veya roma’ya ait ne kadar bireysel savaş sahnesi varsa tümüyle saçmalıktır; emin olabilirsiniz. bu açıdan 300 spartalı filmi tamamen bir rezilliktir. romalılar ve yunanlılar savaş meydanında bireysel olarak savaşmamışlardır.
epaminondas, yunan kent devletlerinden thebai’nin komutanıdır. askerliğin ve disiplinin kitabını yazmış meşhur yunan kent devleti sparta’nın çöküşünü başlatan kişidir.
bunu da savaş meydanında uyguladığı enteresan bir yöntemle başarmıştır. o zamana kadar yunan falanks ordularının tüm safları eşit derinlikte ve güçte oluyordu. başka türlüsünü bilmiyordu yunanlılar.
işte epaminondas, bu noktada farklı bir uygulamaya gitti. merkez ve sağ kanattan asker çekip o kanatları zayıflattı. bu askerleri sol kanada ilave etti. böylece çok güçlü bir sol kanat ama zayıf bir merkez ve sağ kanatlı orduya sahip oldu.
karşısındaki sparta ordusunun kral dahil en kıdemli unsurları ordunun sağ kanadında idi. güçlendirilmiş sol kanadı ile onları vurdu. sparta üzerine yürürken kendi merkez ve sağ kanadına savaşa geç girmelerini emretti. yavaş davranmalarını istedi.
güçlü sol kanat karşısında sparta sağ kanadı ağır kayıplar verip bir müddet sonra çöktü. sparta kralı öldü. sparta kıdemlileri ya öldüler ya esir edildiler veya kaçtılar. sparta ordusunun en seçkin birliğinin bu hale düştüğünü gören diğer kanatlar da daha savaşa bile doğru düzgün giremeden dağıldılar.
20. yüzyılda alman generali guderian da benzer taktikleri yürürlüğe sokmuştu. tankları cephede tek bir noktada toplayıp oradan düşman cephesini yarmayı öngörüyordu. ilk başlarda olağanüstü başarılar kazandı almanlar bu taktikle. sonradan başka değişkenler girdi işin içine.
epaminondas’ın ölümü-resim:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/68/Laurent_Pecheux_-_La_mort_d’Epaminondas.jpg
