Allah en gayretlidir, gayretlileri sever.
gayretten kasıt elbette hak ve hakikat yolunda çabalamaktır.
gayretin ödülü kendi içinde gizlenmiştir. yani gayret eden kimse gayreti ile doğru orantılı ve eşzamanlı olarak ödüllendirilir. tembelliğe ve atalete düştüğü anda ise tembelliği ve ihmalkarlığı oranında cezaya uğrar. (dopamin mekanizması)
hatta, hak ve hakikati hedeflemeyen gayret dahi geçici de olsa ödüllendirilmeye neden olur. mesela gayretli bir futbolcu gerek iç aleminde mutluluk elde ederek, gerekse de dış planda takdir toplayarak yine ödüle ulaşmış olur. ancak onun bu hali geçicidir.
hakikat yolunda gayret etmesek ne yapacağız ki? akıl sahipleri için başka alternatif yoktur zaten.
dünyanın tadını çıkaralım desek, nihayetinde hepsi suya yazı yazmak kabilinden şeylerdir onlar. sabun köpüğü gibi yok olup gider hepsi. hatta daha da kötü bir durum vardır ki, diyalektik yasalar gereği her kim gayri meşru hazlara müptela olur, onu dengeleyecek acılara uğraması mukadderdir.
içki, uyuşturucu, kadın vs… ve turizm adı altıdan yapılan gaflet gezintilerinin elbette bir bedeli vardır. o zevklerin, hazların tamamı mutlaka kendi mukabili olan acıları da otomatikman vücuda getirir ve bir zaman sonra bize musallat ederler. bunlar huzursuzluk, iç gerilim, hastalıklar ve her türden belalar olabilir.
allah’ın ve resulünün emri ve izni dairesinde yaşanılan zevkler ve keyifler ise meşrudur ve sözü edilen kuraldan hariçtirler. o çerçevede yapılan işler hakikate mutabık oldukları için maddi ve manevi nice hayırlara vesile olurlar.
netice itibariyle, hak ve hakikat yolunda kendini meşgul etmeyen kimsenin hazlara müptela olması kaçınılmazdır(nefsin seni meşgul etmeden, sen nefsini meşgul et!). o hazların hepsi ebter(sonuç vermeyen, kısır) ve geçici türden oldukları gibi daha büyük acıları da davet etmeleri söz konudur.
hakikat yolundaki gayret hem peşin hem de ebediyete uzanan saadetlerin kaynağıdır. hakikat yolunda antitezlerle karşılaşmanın verdiği sureta ve geçici acılar, çileler ise kişiye olgunluk kazandırıcıdır.
“şu kozadaki minik deliği görüyor musun? kelebek oradan çıkmak üzere… şu anda orada, çıkmak için mücadele ediyor, kalın kozasını delmeye çalışıyor. şimdi, ben ona yardım edebilirim. bıçağımı çıkarıp o deliği nazikçe genişletebilirim ve böylece kelebek hemencecik serbest kalır. ancak bunu yaparsam kelebek hayatta kalamayacak kadar zayıf olur. mücadele, doğanın güçlendirme yoludur.” (lost dizisindeki john locke’dan)
