Hayat ve allah’ın hay ismi…allah, mutlak hay’dır yani kesintisiz diridir. ona asla ölüm ve yokluk dokunmaz.
tasavvufi metinlerde “hay” isminin tüm isimlerden yukarda olduğunu okuyunca ilk başta anlam verememiştim. bu ismin önemini sonradan anladım bir parça.
bazı filmlerde siz de o hisse kapılmışsınızdır. radyasyon ve benzeri bir nedenle yemyeşil bir tepenin nasıl çorak araziye dönüştüğünü görünce içiniz kararmıştır.
yemyeşil bir tepe…otlar, çiçekler, arılar, kuşlar…kuzular otluyor vs…
aynı tepenin radyasyon yüzünden kurak, çorak, taşlık bir hale dönüştüğünü gözünüzde canlandırın…kabus gibi bir tablo resmen. değil mi?
dikkat edin, hayat yoksa hiçbir şey yok…ne güzellik, ne ferahlık, ne mutluluk, ne bilgi…hayat gidince bildiğimiz tüm kemalat sırra kadem basıyor. hayat, diğer tüm kemalleri kendinde toplamış öz gibi…
ancak hem evren hem de insan boyut boyut olduğu için, her boyutun hayatı başka. yukarıda verdiğim misal sadece hayatın madde seviyesindeki dış yüzüne ait bir tablo.
mesela bir insanın zihninin ölü olması ne demek, onu da herkes kolayca anlayabilir. hayatiyet vasfını yitirmiş ölü bir zihin artık fikir üretemeyen bir zihindir. çevreden şartlanma yoluyla edindiği klişeleri ömür boyu tekrarlayan kimsedir. peki kimlerdir bunlar? insanların ezici çoğunluğudur.
peki zihnin de ötesine geçersek?
mesela kalbin hayatı?
işte bunlar azdan da azdırlar. kalbi diri olan beri gelsin! radyasyon yemiş kurak arazi gibi olmayıp esma çiçeklerinin açtığı kalpler…esma nurları o kalplerde güneş gibi parlar. rüyada veya durugörüde çiçek açmış, bülbüllerin ve envai çeşit güzel kuşların öttüğü yemyeşil tepeler şeklinde gözükür diri kalpler. ölü kalpler ise kupkuru, çorak ve haşerat, yılan çiyan yatağıdır.
yunus emre’nin “sorduğu sarı çiçek”, işte o kalpteki nurdan çiçektir.
veya necip fazıl’ın gördüğü ve sorduğu “ey hayat süren leşler, sizi kim diriltecek?” dediği ölü kalp sahipleri…
sonuç: hayatın da hakikatine erişmiş olanlar peygamberler ve evliyalardır. onlara nispetle diğer insanlar ölü hükmündedirler. belki de birer zombidirler.
hayat, mayat diyorlar
benim gözüm mayat’ta.
hayatın eksiği var:
hayat eksik hayatta.
takınsam, kanat manat;
kuş, muş olsam seğirtsem.
bomboş vatana inat,
matan’a doğru gitsem…
(nfk)
