Mesafeleri kendileriyle kat edeceğimiz binekler edinmeliyiz. övülmek isterlerse, övünme nefslere değil, bineklere döner. bunun üzerine, kendisinden başka güç ve kudret sahibi olmayandan soylu develer edinmişlerdir.
develer susuzluğa ve açlığa, at ve benzeri bineklerden daha dayanıklıdır. yol çorak ve susuzdur, susatır. devenin özelliğine sahip olmayan binekler, o yolda perişan olur. bu nedenle, binek olmaya uygun diğer binekler değil, soylu develeri seçmişlerdir.
bu yolu ‘elhamdülillah (hamd Allah’adır)’ bineğinin geçmesi mümkün değildir. çünkü bu zikir, vuslatın özelliğidir. subhanallah (Allah münezzehtir) bineği de uygun binek değildir. o da, tecellinin özelliklerindendir.
la ilahe illallah (Allah’tan başka ilah yoktur) cümlesi de, uygun binek değildir. o da, iddia özelliklerindendir.
Allahu ekber (Allah en büyüktür) de uygun binek değildir. bu da, mukayeseli üstünlüğün özelliklerindendir.
böylece, la havle vela kuvvete illa billah (Allah’tan başka güç ve kudret sahibi yoktur) ifadesi (binek olarak) ortaya çıkmıştır. bu ifade, söz, fiil, zahir ve bâtın olarak amellerin özelliklerindendir.
çünkü söz konusu kimselere amel işlemeleri emredilmiştir. yolculuk kalp, beden, mana ve duyu olarak bir ameldir. bu amel, la havle vela kuvvete illa billah (Allah’tan başka güç ve kudret sahibi yoktur) ifadesine özgüdür. çünkü onlar bununla la ilahe illallah (Allah’tan başka ilah yoktur) derler
(muhyiddin-i arabi; fütuhat-ı mekkiye’den)
