1- Kureyş’e kolaylaştırıldığı için,
2- kış ve yaz seyahati için,
3- artık onlar bu beytin rabbine kulluk etsinler.
4- o ki kendilerini açlıktan doyurandır ve her çeşit korkudan emin
kılmıştır.
kuran’ın her suresi ve her ayeti kat kat anlama sahiptir. herkes idrakının gücüne göre bu katlara tırmanıp ilim ve marifet devşirebilir.
kuran’ın zâhirdeki ilk manası herkes için geçerli bir katmandır ve temeldir. diğer anlamlar ise bu temelin üzerine çıkılmış katlardır.
kureyş suresinin zâhiri ve ilk anlamı çok açıktır. ayrıntılarına vâkıf olmak isteyen tefsirlere bakabilir. biz biraz daha üst katları zorlamaya çalışalım:
kureyş kabilesi= nurani istidata sahip olan insanlar veya insandaki ruhani, nurani kuvvetler topluluğu.
kış seyahati= ruh güneşinin madde ve tabiat kaydına girip beden çamurunda batması.
yaz seyahati= ruh güneşinin kendini maddi beden ve tabiat kaydından kurtarması ve nurani boyuta yükselmesi.
allah peygamberler göndererek ruhani kuvvetlere bu yolculuklarında rehberlik hizmeti sağlamış ve yolculuğu kolaylaştırmıştır.
beytin rabbine kulluk etsinler= kabe’nin rabbine kulluk etsinler, yani tek kıble olarak tam bir tevhid şuuru ile allah’a yönelsinler.
açlıktan doyurandır= ilimler, nurlar, marifetler sofrasına oturtmuştur onları.
korkudan emin kılmıştır= onları habeşlilerden, yani nefsin ve şeytanın karanlık ordularından korumuştur. bunların nurani istidata sahip insanları ve onlardaki ruhani kuvvetleri öldürmelerine veya onları esir alıp kendilerine daimi olarak köle edinmelerine izin vermemiştir veya nurani kuvvetleri madde ve tabiat kaydında, cehenneminde ve azabında bırakmamıştır.
