Yolun başındakilere kuran okumak yerine, neden mesnevi okumayı tavsiye ettiğimi anlayamayanlar olmuş. işte izahı:
her insanın madde/fizik yönü olduğu gibi, bir de ruh yönü vardır. peygamberlere verilen ilim ve marifet, aslen madde boyutunu terbiye etmeyi amaçlar ki, nübüvvet kemalatı olarak adlandırılır. bu terbiyenin zımnında(arka planında) mümkünse ruhaniyet de geliştirilmeye çalışılır ve çok daha dar bir daireye mahsustur ve velayet kemalatı olarak bilinir.(velayet=evliyalık)
nübüvvet kemalatı, fert ve toplum ilişkilerini düzenler ve siyasi, sosyal düzenlemeleri esas alır. islam’ın zahir düzeni 1600’lü yıllar itiabriyle çökmüştür ve halen yerine altenatif bir model geliştirilememiştir. dolayısıyla insanların islamın zahir yönünden istifade etme imkanları kalmamıştır. artık islam’dan elde edilen tüm fayda velayet kemalatı yönündendir yani fayda ruhanidir.
kuran büyük ölçüde indiği devir ve toplumun dilini kullanarak toplumsal düzenlemelerini yapmıştır. evet, kuran tüm zamanlara hitap eder; lakin onun dilini zamanımıza dekode edecek imkanlara sahip değiliz. o ilim, kemalat ve marifetten yoksunuz.
kuran’da elbette velayetin yani ruhani gelişimin de esasları vaz edilmiştir. ama bu esaslar daha çok velayet-i kübra diye bilinen oldukça yüksek mertebedendirler. kaldı ki, onu bile ancak o mertebenin ehli hayata aktarabilir ve ders verebilir. günümüzün cüceleri ancak kavanozu dışından yalar.
mesnevi ise velayet-i suğra(küçük velayet) denilen genel istifadeye açık, herkesin rahat rahat faydalanabileceği bir mertebededir. son sekiz asır içinde mesnevi’ye rakip olabilecek bir eser daha yazılamamıştır; öylesine zirve bir eserdir. değerini bilmek lazım.
bu anlamda mesnevi, kuran’ın çok daha istifadeye açık bir yüzünün, bir mertebesinin, tafsile gelmiş halidir, ayrıntıya dökülmüş bir formudur. yani mesnevi zaten kuran’dandır. üstelik iyice anlaşıldığı takdirde, kuran’ın daha yüksek mertebelerine yükselmek için bir basamaktır, geçittir.
“kuran’daki islam” diye diye kavanozu dışından yalayanlara sözümüz yoktur. bırakın onlar bataklıklarında oynasınlar.
