O var ve o’nun zuhuru/belirişi var.
tıpkı aynaya bakan bir kimsenin aynada kendi suretini görmesi gibi.
varoluş, o’nun aynadaki görüntüsüdür.
yokluk hammaddesinden aslına göre var edilmiştir. onun tüm isimlerini açığa çıkaracak şekilde; tüm isimlerini gösterecek şekilde.
varoluş tek bir yapıdır ve o’nun büyük ölçekli zuhurudur.(vahidiyet tecellisi)
varoluş insan-ı ekberdir.
insan ise varoluşun mikro ölçekte ama aynen tekrar ortaya çıkışıdır.(ehadiyet tecellisi)
bu manada Allah, insanı kendi suretinde yaratmıştır. varoluş o’nun makro sureti, insan ise mikro ölçekte suretidir. güneşin koskoca bir okyanusun yüzeyine suretini bırakabilmesi yanında, ufacık bir el aynasına da suretini bırakabilmesi gibi.
“la ilahe” ile tüm bâtıl algıları imha ediyoruz ve illallah ile sadece o’nu görüyoruz; daha doğrusu o’nun suretini görüyoruz; zira allah(hu) gerçekte alemlerden gânidir. hu ismi o’nun mutlak gayb olan varlığına aittir. aynadaki güneşin sureti ile uzaydaki güneşin farkı…
tüm varoluş o’nun esmasının görünmesinden, açığa çıkmasından ibaret.
ancak insanda zatı da görünüyor; yani allah ismi.
