Esasen bilinen ve anlaşılan bir kavram değildir.
işin aslını inceleyelim:
mutlak şuur…tüm varoluşu tek bir varlık ve beden kabul edelim ve onun da bir şuuru olduğunu düşünelim. bu şuur varoluşun canı ve ruhudur. varoluş dahi onun için bir beden elbisesidir.
mutlak şuurun alemin bütününe olan bağlantısı ile onun her bir parçasına olan bağlantısı ayrı ayrıdır. ayrıntıda kendini alemin her bir suretinde, o surete özgü bir kayıt içine alır ve indirger. söz gelimi mutlak şuurun insan adlı canlıdaki açığa çıkışı ile bir ağaçtaki açığa çıkışı elbette bir olmaz veya her insanda açığa çıkışı aynı değildir. zira her bir insan bedeninin farklı bir genetik yapısı ve farklı bir çevresi vardır.
alemin her bir sureti farklı farklı kaplar gibidir. her birinin rengi, şeffaflığı, hacmi, ebatları farklıdır. her kaba dolan su(mutlak şuur) aynı olmasına rağmen kabın özellikleri dolayısıyla aldığı görünüm farklıdır.
tek bir ruh mevcut olmasına rağmen, onun her bir surete endeksli yerelleşmiş hali olan kalp(suretin şuuru) farklı farklı olacaktır. ancak yine de bir yönden hepsi tek bir şuurun rengarenk bir dalgalanmasından ibaret olacaktır ki, onu da gözden kaçırmayalım.
bu durumda iki tane benlik ortaya çıkmaktadır ister istemez. benliğin bir tanesi mutlak benliktir ki, hem tüm varoluşu bir bütün olarak kapsar hem de varoluşun her bir parçasına girdiği için dalgalı ve rengarenk olarak kapsar. kısacası mutlak şuur tüm varlıkları içten, dıştan ve dahi kendinden kuşatmıştır. diğer benlik ise mutlak benliğin açığa çıktığı surete özgü yerelleşmiş hâlidir ki, kendini o bedenin genetiği ve çevresi ile kayıt altına almış versiyonudur.
“and olsun ki, insanı biz yarattık ve nefsinin ona ne vesveseler verdiğini biliriz. biz ona şahdamarından daha yakınız” (kaf 16)
bu noktada yunus emre’nin “ete kemiğe büründüm, yunus diye göründüm” sözünü hatırlayalım. ancak buradaki soru şudur: bu söz yunus emre’den yani yerel şuurdan mı çıkmıştır, yoksa mutlak şuur yunus emre adlı suretten, mahalden kendi mi konuşmuştur? bu noktada vahiy ve ilhamın de hakikatini anlayabiliyoruz değil mi?
aslında şirki görmek şirktendir. şirkten kurtulmuş olan kişi şirk diye bir şey göremez ki…tüm mahallerde açığa çıkanın, tüm görünümlerde iş yapanın “o” olduğunu bilen ve gören kişi nasıl şirk içinde olsun?
ancak bu marifetin yaşantısının dahi incelikleri vardır. sekr(manevi sarhoşluk) ehli hariç, pratikte hepimiz bu ikili benlik içinde yaşamaktayız. bir peygamber dahi dilinden mutlak şuurun konuştuğu hâle her zaman girmez.
“benim allah ile öyle bir vaktim vardır ki, ne bir mukarrep melek ne de bir mürsel nebi o vakitte araya girebilir”(aclunî, 2/173)
günlük hayatımızda alt benliğimizle yaşamaktayız. bu benlik beden ve çevre etkisi ile oluşmakta ve günlük hayatın gereklerinin yerine getirilebilmesi için lüzumlu bulunmaktadır. işte bu alt benliğimiz veya günlük hayat benliğimiz mutlak şuurun güçlerine sahip çıkamaz. çıkarsa çok büyük bir cürüm işlemiş olur ki, affı kabil değildir. büyük iddialarda bulunan, çeşitli davalar güden, kendini evliya, mesih şu bu sanan insanlar bu nedenle yoldan çıkmışlardır. firavunlar, deccallar böyle zuhur etmektedir. alt benlik kesinkes aczini bilmeli ve tüm davalardan arınmalıdır(bkz: mevlana ve acz/#110973649). mutlak benlik veya şuur ise kendini dilediği mahalde dilediği şekilde açığa vurur. o yaptığından sual olunmaz.
ona buna “şirk şirk” diyen tayfaya gelince. bunlar ilkel ve zavallı insanlardır. kendi hayali tanrısına ve o çerçevede kurguladığı din anlayışıyla çelişen her şeye bu yaftayı yapıştırmaktadırlar. bu arada hemen hatırlayalım: ilkel ve zavallı olan kimdir? elbette cehalete düşmüş alt benliklerdir. yoksa onların dahi üst benliği…
