İlahlık taslamanın belirtileri:
1. “ben” der= kendini bağımsız ve ayrıca güç sahibi bir varlık olarak bilir. oysa insanın allah’tan ayrı ve bağımsız bir varlığı yoktur; tıpkı aynadaki görüntünün aslından ayrıca ve bağımsız bir varlığı olmaması gibi. her insan veya her varlık, aslında ilahi isimleri çapına ve kabiliyetine göre yansıtan bir ayna hükmündedir. lâ guvvete illâ billah-güç sahipleri yoktur, ancak allah vardır. tüm mazharlarda görünen ancak onun esmasıdır.
2. “benim” der= mülk ancak allah’ındır. nice servet sahibi zenginler, nice mülk* sahibi padişahlar geldi geçti bu dünyadan. hepsi de aslına döndü. toprak, dilenci ile padişahı eşitledi. zira her şey aslına döner.
3. hüküm vermek= yegane hüküm sahibi allah’tır. bizim hüküm vermemiz ve insanları yargılamamız bir ilahlık iddiasıdır. o nedenle olayları izlerken, mevlanın işlerini gözlemleyip ders çıkarmamız ve geçip gitmemiz gerekir. insanları yargılamak bizim haddimiz değildir. en aykırı davranış sahiplerini bile yargılama hakkımız yoktur(sosyal medyada çok yapılır bu. küfür kıyamet saldırırlar aykırı gördüklerine). cürümlerin karşılığı olan hukuki yaptırımlar varsa, o da yetkililerin işidir. esasen beşeri hukuk dahi devlet-i âliyenin(evrendeki en büyük düzenin) yeryüzüne yansımış bir gölgesi olduğu için, hukukun verdiği ceza dahi ilahi kaynaklı olmuş olur. böylece, hüküm sahibi ancak allah’tır kuralı bozulmuş olmaz.



