Devlet-i aliyye, “yüce devlet” anlamına geliyor.
malum olduğu üzere, osmanlı devleti için kullanılıyor.
ancak bu ifadenin başka bir anlamı daha var ve bence en has anlamı da budur.
Allah’ın isimlerinden biri de melik’tir. melik, hükümdar anlamına geliyor. bir hükümdar varsa elbette ortada bir devlet de olmak zorundadır.
yüce devlet, büyük düzen, evrensel düzen…
mesela tbmm’nin çıkarttığı bir kanun edirne’nin ötesinde geçmez. bayrak, para, şu bu her şey değişir…bu anlamda dünya üzerindeki siyasi hegemonya parçalanmıştır. beşeri ve yüzeysel hakimiyetleri dahi derûnundan kavramış ve tüm varoluşa yayılmış olan hegemonya ise tektir. asla parçalanmış değildir.
bunu nerden anlıyoruz?
çünkü evrensel kurallar her yerde aynıdır. tek bir matematik modellemeye göre her yerde aynı düzen ve aynı hükümranlık geçerlidir.
hayvanlar organik otomatlardır. onlarda şuur ve farkındalık yoktur. ekseriyetle bu noktada çok yanlış anlaşılmalar olur. hayvanlar güdüleri gereği davranış sergilerken, pek çok insan onları şuurlu davranışlarmış gibi algılar. kendindeki şuuru hayvana projekte etmekten kaynaklanır bu durum. mesela bir köpek gerçekte sizi değil av bölgesini ve sürüsünü korumaktadır.
her neyse…asıl mesele şu ki, hayvanlar kendiliğinden evrensel düzenle uyum içindedir. herhangi bir nedenle bu uyumdan kopacak olursa anında cezası gelir. başka bir hayvana yem olur. basit varlıkların yargılanması da kısa sürmektedir çünkü.
insanın durumu ise biraz daha çetrefildir. gerek kişisel şuur olarak, gerekse toplumsal şuur olarak evrensel düzenle çok geniş bir skalada temas yüzeyi vardır insanın. insan şuuru kainatı kapsayacak kadar geniş olabildiği için hemen her şeyle ilgilenir. dolayısıyla yargılanması ve hakkında hüküm verilmesi daha uzun bir zaman aralığı gerektirir.
ancak biz konuyu uzatmadan çok kısa bir izah yapalım: insan, evrensel düzen uyumlu olduğu her noktada ödülünü alır; ters düştüğü her noktada da cezası kesilir. evrensel düzene şeklen uyum sağlayanların ödülü şeklen gelir. misal: bir adamın kalben terörist olduğunu biliyoruz. ancak o şahıs zâhirde kanunlara aykırı herhangi bir faaliyette bulunmuyor. bu durumda devlet ona dokunmayacaktır. bu ona şeklen iyi muameledir. ancak o asla bir vatanseverle aynı kefeye konulmaz.
bugün batı medeniyeti şeklen evrensel düzenle uyum konusunda başarılıdır. ancak iç alemin uyumu konusunda başarılı değildir. ödülü ve cezası da ona göre gelmektedir. batı medeniyeti ödülünü almış ve el an almaktadır. ancak uyumsuz olduğu noktaların cezasını çekeceği günler de gelecektir. zira bâtı medeniyeti, bâtında evrensel düzenin teröristidir. o, tek gözlü deccaldır.
islam alemi ise hem zâhirde hem de bâtında evrensel düzenle uyumunu çok uzun zamandır kaybetmiştir. bu nedenle her boyutta tokat üstüne tokat yemektedir. ancak islam dünyasında bireysel planda, çok cüzi de olsa pırıltılar mevcuttur. onlar bâtında yani iç alemlerinde sağladıkları bu uyumun ödülünü, “büyük huzur” olarak almaktadırlar.
diğer yandan insan sanıldığı gibi sonlu bir varlık değildir. ebedi bir varlıktır. sadece boyut değiştirerek ebedi yolculuğuna devam eder. evrensel düzenle her noktada uyum sağlamak onun ebedi mutluluğunun anahtarıdır.
