Bir kimse nefsini arındırır ve miracını tamamlarsa ilahi kelamı duyma noktasına kadar yükselebilir.
evliyanın ilahi kelamdan nasibine “ilham” denilir. peygamberlerinkine ise “vahiy”… ilhamda, ilahi kelam ile veli kul arasında aracı yoktur ve ilham evliyanın mertebesine göre değişen miktarda perdelerden yansıyarak gelir. bu esnada araya beşeriyetten kaynaklanan bir miktar parazit karışır. dolayısıyla ilhamda hata payı çoktur ve bu yüzden dinde hüccet olarak kabul etmek zordur. dikkatli olmak gerekir. ancak kuran ve sünnet süzgecinden geçebilirse kabul edilir.
vahiy ise melek aracılığı ile gelir. meleklerin hata yapması, yanılması, unutması asla söz konusu olamaz. yani vahiy güvenilir bir kaynaktır. üstelik beşeri hatalara karşı sürekli bir melek denetimi de söz konusu olmuştur. ramazanlarda Hz. Peygamberin Cebrail a.s. ile birlikte kuran’ı baştan sona hatmettiği rivayet edilmiştir.
spritüalizma yani deccalın dini ile islam tasavvufu arasındaki benzerlik yalnızca yüzeyseldir. zaten bu akımlar hak tarikatların bozulması ve şeytan tarafından ele geçirilmesi ile ortaya çıkmıştır.
ikisi arasındaki farklar için:
(bkz: nar yolu, nur yolu/#50158252)
