Vahdet-i vücud felsefesini anlayanı gördüm, anlamayanı gördüm, anlar gibi olanı gördüm; ama ilk defa böyle absürd yorumlayanı görüyorum.
vahdet-i vücud, aynada parlayan güneşi görüp sekr(manevi sarhoşluk) sebebiyle aynayı görmemektir. “her şey güneştir” demektir.
velayet mertebelerini aşıp sekrden kurtulan büyük zatlar ise aynayı da fark ederler.
kainat, insan-ı ekber’dir yani bir insanın kainat çapında genişletilmiş halidir. insan da mikro kainattır yani kainatın ölçekle ufaltılmış halidir. kur’an ise insan veya kainatın sözle/kelamla ifadesidir, okunuşudur. kainat, insan ve kur’an üçüz kardeştirler.
“Allah, insanı kendi suretinde yaratmıştır”; suretten kasıt sîrettir yani ahlaktır yani ilahi isimlerdir. dolayısıyla insan veya kainat doğrudan doğruya Allah’a delalet ederler. aslı olmayan suret, kesinlikle mümkün olamaz. mesela tv’de gördüğümüz cumhurbaşkanı bir surettir; ama kesinlikle o suretin canlı kanlı bir aslı da vardır ve o canlı kanlı asıl ile bizzat yüz yüze görüşen de vardır.
biz sıradan halk olarak, cumhurbaşkanının ancak suretini görebiliyor olsak da, yüksek rütbeli zevat onunla yüz yüze de görüşebiliyor. tıpkı bu misaldeki gibi, hakkın sureti olan kainat veya insan gözümüz önündedir; ancak Hz. Peygamber o suretin aslı ile de doğrudan görüşmüş ve görmüştür. bu görüş kab-ı kavseyn makamında her türlü nitelikten uzak bir şekilde gerçekleşmiştir.
yine aynı sebepten dolayı, “men arefe nefsehu, fekad arefe rabbehu-kendini bilen rabbini bilir” denmiştir; çünkü sureti bilen zorunlu olarak bir ölçüde asla da intikal eder.
yine aynı sebepten dolayı Allah’ı unutmanın cezası, kendini unutmaktır(nefsinin bilgisinden perdelenmektir).
“Allah’ı unutan ve bu yüzden Allah’ın da onlara kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın. onlar yoldan çıkan kimselerdir.” (haşr 19)
