Zenginlerin halini bir de mevlana’dan dinleyelim:
dünya külhan gibidir; takva(günahtan çekinmek ve korkmak) da hamama benzer.
• dünya istekleri, nefsanî arzular, hamamların ısıtılması için odun ve tezek gibi şeylerin yakıldığı yer olan külhana benzer. dindarlık ve takva hamamı; dünya isteklerini, nefsanî arzuları yakarak ısınır, parlar.
• fakat dindar kişiler, dünya isteklerinin, şehvetlerinin yakıldığı bu külhanda safa ve zevk içindedirler. çünkü onlar, hamama girmiş, yıkanmış, temizlenmiş, arınmışlardır. onların külhanda yanacak, kötü huyları kalmamıştır.
• dünya isteklerine, şehvete esir olmuş zenginler, yakmak için külhana, hamamcıya tezek, süprüntü taşıyan hamallar gibidir.
• cenâb-ı hakk, takva hamamı ısınsın, kızsın diye zenginlere hırs vermiştir. onların dünya malı ile gözleri bir türlü doymaz.
• ey hakk yolunda yürüyen kişi, sen şu külhanı bırak da, hamama git. külhanı terk etmeyi, hamama girmenin ta kendisi bil.
• külhanı terk etmeyen, orada kalan kişi, külhanı yakmakla meşgul olan sabırlı ve ihtiyatlı kişinin hizmetçisi gibidir. ona yakacak taşır, durur.
• hamama girip yıkananın temizliği, onun tertemiz ve güzel yüzünden belli olur. • külhandakiler de; yüzlerindeki, elbiselerindeki dumandan, isten, kirli tozdan, kurumdan apaçık anlaşılır.
• kirli işlerle uğraşan günahkarların yüzündeki kirleri görmüyorsan, hiç
olmazsa, kokusuna dikkat et. çünkü koku; gözü görmeyen kişiye değnek olur, yol
gösterir.
• koku da alamıyorsan, onu söze getir, konuştur, yeni sözden eski sırrı anla.
• altın babası olan külhancı, konuşmaya başlayınca; “geceye kadar yirmi
küfe tezek taşıdım.” der.
• bunun gibi senin mal, para kazanmaya olan hırsın, dünyada ateş gibidir. onun her alevi yüzlerce ağız açmıştır.
• ruha göre bu altın, hırs ateşini alevlendiren tezek gibidir.
(mesnevi’den)
tabii biz buraya yazıyoruz ama pratikte parayı görünce hangimiz yelkenleri indirmez ki?
hakikat ehli böyle işte. bizim iştahla baktığımız çil çil altınları, paraları onlar tezek gibi görüyor. bu ifadeyi sakın ola ki, rastgele bir benzetme sanmayalım. zira ahiret bizim zannımızın aksine öldükten sonra göreceğimiz bir şey değildir. şu an dahi ahiret vardır. tüm düşünce, niyet, söz ve fiillerimiz anbean ahiret boyutumuzu inşa etmektedir.
bir ağaç düşünün: kökleri toprak altında, gövdesi ve dalları hava tabakasındadır. bizim dünyamız işte o ağacın köklerinin bulunduğu toprak katmanıdır. bizler de kör köstebekler gibiyiz. ağacın üst kısmı ise ahiret alemine yani titreşimi yüksek üst boyutlara uzanmaktadır.
o ağaç varlığımız ve ahlakımızdır. kimi ağaçlar zakkum meyvesi verir. kimisi de tuba ağacı gibi leziz meyveler.
aynı şekilde bu dünyadaki tüm düşünce, niyet, söz ve filllerimizin ahiret boyutunda bir karşılığı vardır. kimisi ateştir, kimisi nurdur.
peygamber ve evliyalar basiretleri ile üst boyutları seyreden ve bizim gibi kör köstebeklere ikazda bulunurlar. onlara kulak verenler saiddir; yüz çevirenler ise şâkî…
