Tarikatlar ortaçağın irfan okullarıdır. günümüzde fazla geçerlilikleri kalmamıştır çünkü tarikat yoluyla elde edilen marifet günümüz sorunlarına çare üretme konusunda çok yetersizdir maaalesef.
ancak bu gerçek, onların tamamen boş ve ehlinin de şarlatan olduğu manasına gelmemektedir. gerçi ülkemizdeki şeyhlerin pek çoğu üçkağıtçıdır, o da ayrı mesele. Şeyh Kıbrısi bu üçkağıçıtlardan biri değildi bilakis belli bir olgunluğa sahip kimselerden idi. modern insana ne kadar faydalı olabilmiş ve onların derdine derman olabilmiştir, tartışılır tabii ki.
imam-ı rabbani hazretleri yeni dönemde tasavvuf kemalatının kifayetsiz kalacağını çok iyi tespit etmiş ve bambaşka bir marifet ocağının temellerini atmıştır. ancak bu ekol islam dünyasında anlaşılamamıştır. zira kendisi zamanına göre fazla ileri bir zat idi. bundan sonra daha iyi anlaşılacağını öngörebiliriz. çünkü islam dünyasının kurtuluş anahtarı bu nispeti elde etmemize bağlı. evet, imam-ı rabbani hazretleri kurtuluşumuzun anahtarını elinde tutmaktadır.
marifet dediğimiz ruhani olgunluk ve bilgelik, bir derece yoğunlaştığında dünya görüşüne, o da bir derece yoğunlaştığında ideoloji ve hayat tarzına dönüşür. marifette ne derece irtifanız var ise, o marifetin materyalize olmasıyla ortaya çıkan kültür ve medeniyet o derece gelişmiş ve ileri olur.
zaten batı medeniyeti ve kültürü de karanlık bir marifete(dark side) istinat eder….imam-ı rabbani kendisindeki mümtaz vasfı şöyle anlatır:
“bir başka büyük muameleye daha havale edildim. varlığımdan maksat; şeyhlik, müridlik, halkı tekmil(yetiştirme) ve irşad değildir. bu muamele, ondan başka bir muameledir. bu muamele zımnında, onunla nisbeti olan feyzini alır; yoksa alamaz. o büyük muameleye nisbetle, tekmil ve irşad muamelesi yola atılan bir şey gibidir. peygamberlerin daveti için; batıni muamelelerine nisbetle bu hüküm aynı ile vardır. nübüvvet makamı her ne kadar mühürlenmiş ise de, onun kâmil olan tâbilerine, nübüvvet kemalâtından ve onun hususiyetlerinden, tebaiyet ve veraset yollu nasip vardır.”(319. mektup)
