
“…Kendi aralarındaki çekişmeleri şiddetlidir. sen onları toplu sanırsın. halbuki kalpleri darmadağınıktır. bu, onların akılları ermez bir topluluk olmalarındandır”.(haşr 14)
brotherhood, ihvan veya kardeşlik oluşumu, gerçek sevgiye ulaşmış olmayı gerektirir. gerçek sevgiye emmare dediğimiz tabiat seviyesine düşmüş bilinç aşılmadığı müddetçe de ulaşılamaz. emmare bilinç aynı zamanda hakk’tan perdelenmiş olmayı simgeler.
bu ayette emmare bilinçlerin oluşturduğu toplulukların aslında birer çıkar birliği olduğu ve birbirleri ile kaynaşmalarının da mümkün olmadığı belirtiliyor. onlar zoraki beraberliklerdir ve hepsinin de kalpleri birbirine karşı soğuktur; çünkü gizli veya açık derin çelişkiler veya çatışmalar içindedirler.
kalplerinin birbirne karşıt olmalarının sebebi de akla uygun bir tavır benimsemedikleri içindir. zira aklın yolu birdir; o da tevhid yoludur; ama bâtılın yolu çeşit çeşittir. her birinin kalbi farklı bir bâtıla, süfli bir işe ve olguya bağlıdır. bu bağlılıklar onları değişik değişik istikametlere çekmektedir. bu nedenle kalpleri hiçbir zaman bir olmaz.
tevhid nuru ise kalpleri tek bir potada eritir. bu nedenle tevhid ehlinin kurduğu kardeşlikler sağlam olur.



