Tasavvufta insandaki “hırs ve arzu”nun sembolü olan hayvandır. kesilmesi gereken dört kuştan biridir…
“hırs kazı, kuru yaş ne bulursa yere gömer. bir an bile kursağı durmaz tanrı buyruğundan yalnız “yiyin” hükmünü duymuştur. yağmacıya benzer, evini kazar, çabuk çabuk dağarcığını doldurmaya bakar. iyi kötü ne olursa dağarcığına tıkar. inci tanelerini de oraya tıkıştırır, nohut tanelerini de. başka bir düşman gelip de çuvalına kuru yaş, ne bulursa doldurmasın der. vakit dardır, fırsat geçmekte. o da bundan korkarak durmaksızın eline ne geçerse çabucak koltuklar. başka bir düşman getirmez diye efendisine güveni yoktur.
fakat iman sahibi o yaşayışa güvenir, bu yüzden de yavaş yavaş, durup dinlenerek yağma eder. padişahın düşmanı nasıl kahrettiğini bilir. bu yüzden fırsatı kaçırmayacağına da emindir, düşmanın gelmeyeceğine de inanmıştır. başka kapı yoldaşlarının ona çullanmayacağını, onun derip devşirdiğini kapışmayacaklarını bilir, emindir.
padişahın(hakkın) adaletini bilir, kulların nasıl zaptettiğini , kimsenin kimseye nasıl sitemde bulunmadığını görmüştür.
hasılı acele etmez, sakindir, nasibini kaçırmayacağına emindir. bu yüzden sabreder gözü toktur, eline geçeni başkalarıına ihsan eder, yeni yakası temizdir.
çünkü teenni(acelesiz) tanrı ışığıdır. o acele ise şeytanın dürtmesinden meydana gelir. zira şeytan onu yoksulluklarla korkutur, sabır beygirini sinirlenip öldürür.
kur’an’dan duy, şeytan, seni şiddetli yoksullukla tehdit eder ürkütür. bu suretle sende ona uyar, aceleyle pis şeyleri yer, pis yerleri elde edersin. ne adamlığın kalır, ne sabrın, ne sevap düşüncen! hasılı kafir yedi karınla yemek yer, dini ve gönlü zayıftır ama karnı büyük!”
(mesnevi’den)
