Meczup, cezbedilmiş, çekilmiş demek.
kimin tarafından?
Allah tarafından.
nereye?
Allah’ın huzuruna.
Allah’ın huzuruna çekilebilmek için Allah tarafından sevilmiş olmak icap eder. Allah’ın sevgisine iki türlü kavuşmak mümkündür.
birinci yol yaratılıştan gelen ve kulun pek dahli olmayan ihsan-ı ilahi neticesi güzel ahlaktır. bunlar ancak insanlık aleminde milyonda bir, milyarda bir oranda zuhur ederler.
ikinci yol ise, kişinin çalışarak, gayret ederek kendini bütün kötü ahlaktan kurtarıp, peygamber ahlakıyla donatmasıdır. hüsn-ü ahlak tamam olunca o kişide bir aşk hali oluşur ve ruhu hızla Allah’ın huzuruna doğru yükselmeye başlar. cezbedilen şahıs, ışık hızının ötesinde bir süratle gayeler gayesine ulaşır. bu zümre cezbeyi, süluk(terbiye) vasıtasıyla elde ettiği için olgunluk ve kemalat sahibidirler.
birinci yoldan cezbeye kapılanlar bir şekilde süluktan nasiplerini almamışlarsa işte o zaman bizim şu meşhur “meczuplarımız” ortaya çıkar. bunlardan her şey beklenir, her yönden tehlikelidirler. bunlara asla yanaşmamak gerekir. duaları makbul olduğu için kızarlarsa çekinmeden insanları helak edebilirler.
bir de yarım hatta çeyrek meczuplar vardır. bunlar da kısmen tehlikelidirler. görünüşte gayet aklı başında, yüksek ilim, marifet ve ahlak sahibi olarak algılanabilirler ancak sülukları eksik, terbiyeleri noksan olduğundan her yönden istikameti elde etmeyi başaramamışlardır. bir takım sivri yönleri ve ifrat halleriyle insanları yanlış yönlendirirler. bozuk görüşlerin toplumda yayılmasına sebep olurlar.
eğer bu şahıslar bir şekilde süluklarını tamamlayamazlar ve buna rağmen kendilerini tam olgun bir kimse olarak görür iseler çoğunlukla saparlar ve etraflarını da saptırırlar.
ve son olarak İmam-ı Rabbani hazretlerinin meczub-u mütemekkin dediği zevat var. bunlar temkin makamına ulaşmış, kararlı hale geçmiş meczuplardır. esasen bunlara mezcup demek ıstılah itibariyledir yoksa bunlar gayet aklı başında insanlardır çünkü çalışarak kalplerini nurlandırmışlardır.
bu tayfa ruhları Allah’a ulaşmış ama nefsleri terbiye görmediği için madde alemine bağlı kalmış kimselerdir. sadece ruhun marifetine sahip oldukları için irfan yönünden evliya ile boy ölçüşemezler ancak bunlar maneviyat ehlinin çevik kuvvetidir.
halka fayda cihetinden en olgun evliyadan bile üstündürler. hak ile halk arasında adeta bir geçit, çift taraflı iletken gibidirler ve halkın üzerine feyz yağdırırlar. halk evliyayı kolay kolay fark edemez ama bunları anında teşhis eder ve hemen istifade etmeye başlarlar. ancak dediğimiz gibi bunların marifeti sınırlıdır. bunlar halka hesapsız para* dağıtırlar. lakin dağıttıkları para altın değil gümüştür.
nicelik mi?
nitelik mi?
tercihler yerine göre ve duruma göre değişebilir. mesela, stalin ikinci dünya savaşını nicelik üstünlüğü ile kazanmıştı. rus tankları almanlarınkinden teknik olarak düşük özellikli idi. ancak seri üretime uygundu ve çok sayıda imal edilebiliyordu. bu durum stalin’e, “kemmiyetin de bir keyfiyeti vardır” yani “niceliğin de bir niteliği vardır” sözünü söyletmiştir.
