Hz. Adem’den son peygambere kadar tek bir din vardır. bu dinin adı islamdır. dinden kasıt kainatta işleyen düzenin kurallarıdır. bu kurallar her an yürürlüktedir. tabiat kanunları diye tabir ettiğimiz kuvveler dahi sözü edilen düzenin, kuralların bir parçasıdır. bu kuralları idrak kabiliyetinde olan müstesna insanlar ise peygamberlerdir. her biri o kuralları kendi kabiliyetince anlamış ve açıklamıştır. kabiliyetlerinin farklı olması bize değişik dinler şeklinde yansımıştır. aslında aralarında hiç fark yoktur.
her devirde, her toplumda, işleyen nizamı okuyabilecek kabiliyette insanlar mutlaka çıkar. tıpkı müzikten, teknikten anlayan insanların mutlaka çıkması gibi. bu insanlar etrafına elde ettiği bilgileri açıklarlar. bilgi sayesinde dünyadaki hayatımız nasıl kolaylaşıyorsa, (mesela çamaşır makinası) aynı şekilde ruhani bilgiler de ölümden sonraki hayatımızı kolaylaştırır.
peygamberlerin Allah tarafından gönderilmesi bir mecazdır. bugünkü zihniyetimiz bu gerçeği anlamayıp yanlış yorumluyor. yürürlükteki düzenin kurallarını özel yaradılışı sebebiyle keşfedip diğer insanlara açıklayan kimselerdir peygamberler. Allah ise bizim kavrayışımız dışındadır. Allah hakkında düşünmek bizi saptırır ve kafamızda kendi uydurduğumuz bir ilaha tapmaya(veya inkara) zorlar. o yüzden Allah’ı değil sadece kainat ve onun işleyen düzeni üzerinde tefekkür etmeliyiz.
çoğunlukla zannedildiği üzere dinin araplıkla veya arap kültürüyle ilgisi yoktur. fakat suyun donarken bulunduğu kabın şeklini alması gibi, vahiy de, muhataplarının anlayışına göre iner çünkü suretler olmadan manalar tecelli edemezler. islamın ilk muhatapları araplar olduğu cihetle vahyin saf manasını yansıtacak misaller ve temsiller o zamanki arap kültürüne göre verilmiştir. fehm/anlayış sahibi olan yüksek mertebeli zatlar tıpkı bir dekoder gibi kurandaki saf manalara ulaşıp kendi zamanının anlayışına göre tekrar açıklarlar. olay bundan ibarettir, vesselam..
