Evliyalar Gavslar Doları Niye Durduramıyor
Meselenin hakikatini, şu kıssayla açıklamış olayım:
şeyh sünbül efendi hisseder ki, ahirete intikali yakındır. ve yerine musa muslihuddin-i bırakmalıdır. zahir ilimlerini tamamlamış olarak dergâha gelen bu kişi posta oturacaktır oturmasına; ama ya diğer müritler “acaba onu neden tercih etti?” derlerse…
işte bu tercihin sebebini ortaya koyacak bir sınav yapar. aralarında musa muslihuddin’in de bulunduğu bir topluluğu huzuruna çağırır ve itiraz etmesi muhtemel olan kişilere şöyle bir soru sorar:
– cenab-ı hak, şu anda yönetimini sana bıraksa, bu dünyayı nasıl idare edersin?
soruyu dinleyen mürit:
– aman efendim, der. yeryüzünde bir tane namaz kılmayan bırakmadığım gibi bir tane de oruç tutmayan bırakmam. herkesi ibadet ve taâte sevk ederim.
sünbül efendi:
— aferin… salâbet-i diniye onu icab ettirir. allah niyetinin karşılığını versin, dedikten sonra aynı soruyu diğer birine sorar. o da:
— aman efendim, bütün kötülükleri ve kötüleri ortadan kaldırırım; hatta tütün içenleri bile yok ederim, der.
hz. sünbül, ona da:
-aferin… celâdet-i diniyye bunu icap ettirir, buyurduktan sonra soruyu bir de musa muslihuddin’e yöneltir:
— muslihuddin, rab teâlâ hz.leri şu anda yönetimini sana bıraksa, bu âlemi nasıl idare ederdin?
muslihiddin hazretleri:
– aman efendim, hâşâ! der. rabbın idaresinde bir bozukluk mu var ki, ben yeni bir idare tesis edeyim- bakarım, bir âbid giderse yerine bir âbid, bir fâsık giderse yerine bir fasık getiririm, deyince sünbül sinan hazretleri:
– “şimdi iş merkezini buldu” der. bundan sonra dersi sen vereceksin.
bundan sonra musa muslihuddin’in lâkâbı merkez efendi olur.
not: konuyu günümüz lisanıyla da açıklamak isterdim; ama şu anda o kadar derin ve soyut meselelere girecek gücüm yok. klasik tasavvuf diliyle yapılmış izahla yetiniverin şimdilik.
