Gençler Artık Çalışmak istemiyor
Bugünkü vahim durumun kısa tarihi:
1. tüm tarım toplumlarında eğitimsiz, cahil, fakir ve hayvandan hallice yaşayan geniş köylü kitleleri ve yönetici elit azınlık olmak üzere iki ana sınıf ortaya çıkar. bu yönetici elit ekonomik, askeri ve siyasi gücü elinde bulundurur.
2. ortaçağda yönetici elit büyük ölçüde ırsiyet esaslı olarak belirleniyordu; ancak 20. yüzyılda ırsiyet esası bir ölçüde yine devam etmekle birlikte, ihtiyacı bütünüyle karşılamaktan uzaktı. o yüzden alt sınıfın çocuklarını eğitim yoluyla devşirmek ve yönetici kadroları doldurmak gerekiyordu.
3. tipik bir tarım toplumu hüviyetindeki genç türkiye cumhuriyeti de öyle yaptı. yani yönetici kadroları eğitim yoluyla köylü çocuklarından devşirmeye başladı(gelirinin büyük kısmını tarımsal üretimden elde eden her ülke, tarım toplumudur. kriter bu kadar basittir).
4. türk toplumundaki “okuyup adam olmak” kavramı işte böyle doğdu. zira üniversite veya en azından lise bitiren bir genç cumhuriyetin yönetici elitine girmeye hak kazanıyordu. bu kadar kolay sınıf atlamak tarihin hiçbir döneminde görülmüş şey değildi; çünkü oturmuş toplumlarda yönetici elit kapalı devre çalışır ve alt sınıflardan istisnai durumlar haricinde üye almaz.
5. işte bu “okuyup adam olma” kavramı topluma öylesine yerleşti ki, artık herkes üniversite mezunu olmak ister hale geldi. bu talebi karşılamak için ülkenin her yerinde pıtrak gibi uyduruk üniversiteler açıldı.
6. diğer yandan ülke 1980’lerden itibaren yavaş yavaş tarım toplumu kimliğinden sıyrılmaya başlamıştı. türkiye artık giriş seviyesinden de olsa bir sanayi toplumuna dönüşüyordu.
7. işte bu dönüşüm tüm parametreleri değiştirdi. eski “okuyup adam olma” kavramının dönemi kapanmıştı; ama artık iyice yerleşmiş bu değer yargısını toplumdan söküp atmak ve yeni dönemin geçerli parametresini yerleştirmek mümkün olamıyordu. siyasiler de sırf oy uğruna ardı ardına uyduruk üniversiteler açmaya devam ettiler. böylece ateşe körükle gitmiş oldular. işler içinden çıkılmaz bir hal aldı. ortalık vasıfsız, işsiz güçsüz üniversite mezunu(!) ile doldu.
8. problemin çözüm yolu ise aslında bellidir: sanayi toplumlarında tekniker ve teknisyen gibi ara kademe eleman ihtiyacı yoğun hissedilir. bu nedenle gençlerin çoğu sanayi ile bütünleşik meslek liselerine yönlendirilmeli ve ancak çok az ve yetenekli bir kesim üniversitelere girebilmelidir. diğer türlü ne yaparsanız yapın sorun devam edecektir. lakin siyasiler oy kaygısı nedeniyle gerekli düzenlemelere gitmekten kaçınmaktadırlar. değişim mecburen acı yoldan olacaktır.
